I FZ 241/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 461/15 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 stycznia 2015 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2010 r. oraz za I kwartał 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zażalenie A. R. dotyczy postanowienia z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 461/15, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "Ppsa", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że w uzasadnieniu zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji A. R. podała, iż kwota dochodzonych względem niej należności z tytułu podatku od towarów i usług wynosi łącznie 273.672.00 zł. Konieczność wpłaty tej kwoty spowoduje natomiast zachwianie stabilności finansowej i uniemożliwi dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Wskazując na motywy nieuwzględnienia wniosku Sąd podkreślił, że zawarte w nim twierdzenia nie zostały poparte dowodami obrazującymi aktualną sytuację finansową skarżącej. Skarżąca nie wykazała zatem zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd dodał, że wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone wraz z odsetkami. Sąd wskazał ponadto, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Na powyższe orzeczenie skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazała, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 61 § 3 Ppsa, gdyż nie zastosował tego przepisu do stanu faktycznego przedstawionego w złożonej skardze. Zdaniem skarżącej, Sąd naruszył również art. 106 § 3 Ppsa w wyniku nieprzeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów zawartych w aktach sprawy w oczywisty sposób obrazujących sytuację majątkową jej firmy. Skarżąca podkreśliła także naruszenie art. 106 § 4 Ppsa w wyniku nie wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych w zakresie oczywistych pojęć prawno-finansowych jak: pozbawienie płynności finansowej, brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w wyniku utraty kapitału obrotowego, zajęcie rachunku bankowego firmy. W uzasadnieniu skarżąca dodała, że nie jest konieczne udowadnianie, że zapłacenie, wraz z odsetkami, zobowiązań w kwocie 540.000 zł, przy obrotach skarżącej, doprowadzi do utraty płynności finansowej jej firmy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W myśl art. 61 § 3 Ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego funkcjonuje pogląd, zgodnie z którym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania chociażby okoliczności, które sąd rozpoznając wniosek mógłby ocenić. W tym celu można odwołać się do informacji znajdujących się w aktach sprawy, lecz nie w tak ogólnikowy sposób w jaki uczyniła to skarżąca. W przedmiotowej sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła w dostateczny sposób przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa. Złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji faktycznie nie zawierał argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością przyznania skarżącej ochrony tymczasowej. Skarżąca jedynie ogólnikowo stwierdziła, że wysokość zaległości przekracza możliwości finansowe jej firmy, co w kontekście uwzględnienia wniosku okazało się niewystarczające. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazać należy, że art. 61 § 3 Ppsa został prawidłowo zastosowany. Skarżąca nie wykazała bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować następstwo którejkolwiek z przesłanek, wymienionych w powołanym przepisie. Działania skarżącej na etapie wniosku oraz zażalenia sprowadzają się w zasadzie do "zlecenia" Sądowi samodzielnego poszukiwania okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie powołanego przepisu. Tymczasem to nie Sąd, lecz skarżąca powinna wiedzieć, jakie konkretne nieodwracalne skutki może za sobą pociągnąć wykonanie zaskarżonego aktu. W kontekście powyższych uwag nie sposób zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 106 § 3 i 4 Ppsa. Możliwość prowadzenia z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów przez sąd nie zwalnia bowiem skarżącej z obowiązku oparcia wniosku na konkretnych okolicznościach faktycznych, które uzasadniałyby przyznanie jej ochrony tymczasowej. Z kolei sprowadzenie argumentacji zażalenia do ogólnych pojęć i zjawisk ekonomicznych, bez wskazania związku pomiędzy wykonaniem decyzji, a możliwymi konsekwencjami, dotyczącymi bezpośrednio firmy skarżącej, nie mogło stanowić faktów powszechnie znanych, w oparciu o które Sąd mógł uwzględnić złożony wniosek. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia