I FZ 231/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 594/25 wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2017. postanawia oddalić zażalenie.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 października 2025 r. P.S. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.000 zł od skargi wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 14 sierpnia 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2017 r. Pismem z 27 października 2025 r. zostało wniesione zażalenie na powyższe zarządzenie. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") w związku z § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535, dalej: "rozporządzenie") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezwzględnym zastosowaniu minimalnej stawki wpisu (2.000 zł) w sytuacji, gdy wpis proporcjonalny (1% z WPS 154.268 zł, tj. 1.542,68 zł) jest istotnie niższy, co skutkuje nieuzasadnionym i nieproporcjonalnym obciążeniem finansowym skarżącego, 2) zasady proporcjonalności i prawa do sądu (art. 45 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - poprzez nałożenie na skarżącego nadmiernego i nieadekwatnego obciążenia finansowego, które rażąco odbiega od ekonomicznej wartości sporu i narusza gwarantowaną dostępność kontroli sądowoadministracyjnej. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że Przewodniczący I Wydziału WSA w Łodzi, ustalając wartość przedmiotu sporu na kwotę 154.268 zł, prawidłowo zidentyfikował podstawę prawną wpisu w § 1 pkt 4 rozporządzenia. Jednakże, automatyczne zastosowanie minimalnego progu 2.000 zł, zamiast kwoty proporcjonalnej 1.543 zł, jest sprzeczne z istotą i celem wpisu stosunkowego, który ma za zadanie powiązać koszty postępowania z ekonomiczną skalą sporu. Natomiast narzucenie skarżącemu opłaty wyższej o blisko 30% niż stawka proporcjonalna nie znajduje uzasadnienia w żadnym racjonalnym celu regulacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Strona skarżąca ma zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej wnoszonej skargi, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a.), bądź postanowienia przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Przewodniczący prawidłowo zatem wezwał stronę do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Wspomniany rygor wynika z treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 14 sierpnia 2025 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r. Sprawa niniejsza nie należy zatem do kategorii spraw, w których nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W przedmiotowej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia została ustalona w kwocie 154.268 zł. Prawidłowo zatem skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu stosunkowego obliczonego na podstawie § 1 pkt 4 powołanego rozporządzenia. Punkt 4 tego paragrafu stanowi, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi przy wartości przedmiotu zaskarżenia opiewającej na kwotę ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. Zupełnie niezrozumiałe jest zatem stanowisko pełnomocnika skarżącego sugerujące aby Przewodniczący Wydziału postąpił sprzecznie z regulacją rozporządzenia i odstąpił od ustalenia wpisu zgodnie z obwiązującymi przepisami. Obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie narusza prawa do sądu, stanowi on element kosztów procesu, a nie jego barierę. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi jest prawidłowe. Wysokość wpisu została określona stosownie do obowiązujących regulacji prawnych. Żaden ze wskazanych w zażaleniu przepisów prawa nie został naruszony. Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.