I FZ 230/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Op 401/19 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania i podatku do zapłaty w podatku od towarów i usług za luty 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Op 401/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił B. sp. z o.o. z siedzibą w O. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 26 czerwca 2019 r. zawierała szczegółowe pouczenie o prawie, trybie i terminie do wniesienia od niej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i doręczona została ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi spółki 1 lipca 2019 r. Skarga została nadana przez spółkę w placówce pocztowej 5 sierpnia 2019 r. Sąd nie uznał za wystarczające twierdzenie Prezesa spółki, że otrzymał on decyzję 3 sierpnia 2019 r. i był przekonany, że decyzja do pełnomocnika wpłynęła właśnie w tym dniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podkreślając, że osoba, która odebrała przesyłkę nie jest już pełnomocnikiem spółki i nie ma z nią kontaktu. Spółka powzięła informację o decyzji i biegu terminu do wniesienia skargi od osoby trzeciej zupełnie przypadkiem i od razu podjęła niezbędne kroki by wypełnić obowiązki nałożone procedurami odwoławczymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił, że przedstawiona we wniosku argumentacja nie świadczy o braku winy spółki w uchybieniu terminu. Zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona ustanowionemu w postępowaniu podatkowym pełnomocnikowi spółki na adres Kancelarii. Okoliczność, że spółka pozostawała w błędnym przekonaniu, iż decyzja została doręczona pełnomocnikowi 3 sierpnia 2019 r., tj. w dacie przekazania jej tej decyzji, nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest prawidłowe. Brak było przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.