I FZ 226/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 957/17 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r., w sprawie III SA/Wa 957/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2014 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że opisane we wniosku o przywrócenie terminu dolegliwości zdrowotne prezesa zarządu skarżącej Spółki nie dawały podstawy do pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. W ocenie Sądu z wniosku nie wynika, aby stan zdrowia osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki uniemożliwiał jej podjęcie starań w celu terminowego złożenia środka zaskarżenia, przede wszystkim nie był przeszkodą do zlecenia osobie trzeciej dokonania danej czynności procesowej. Zaniechanie prezesa zarządu Spółki (jako osoby uprawnionej do jej reprezentowania) w powyższym zakresie WSA ocenił jako brak należytej staranności w prowadzeniu spraw tejże Spółki i mając na uwadze treść art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu Strona wskazała na wadliwość stanowiska Sądu pierwszej instancji przede wszystkim w zakresie uznania, że we wniosku o przywrócenie terminu Strona nie wykazała, że osoba uprawniona do jej reprezentowania dołożyła należytej staranności w celu terminowego złożenia skargi w niniejszej sprawie. Podkreśliła przy tym, że w sytuacji gdy prezes zarządu Spółki z powodu nagłej choroby nie był zdolny do wykonywania swoich obowiązków służbowych brak jest podstaw do twierdzenia, że nieterminowe wniesienie środka zaskarżenia z tej przyczyny świadczy o braku dbałości o interesy Spółki i tym samym wyklucza ocenę, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie natomiast winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Przesłankę braku winy w nieterminowym dokonaniu czynności procesowej w sytuacji, gdy stroną postępowania jest osoba prawna, należy przy tym oceniać w odniesieniu do działań osoby uprawnionej do jej reprezentowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu pierwszej instancji wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu co do tego, że w niniejszej sprawie Strona nie wykazała, iż bez jej winy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia skargi na opisaną wyżej decyzję organu podatkowego. Zgodzić się trzeba z twierdzeniem WSA w Warszawie, iż z wniosku nie wynika, aby stan zdrowia prezesa zarządu skarżącej Spółki w okresie objętym zaświadczeniami lekarskimi był na tyle zły, że uniemożliwiał mu podjęcie działań w celu dochowania terminu do złożenia przedmiotowej skargi. Skarżąca wprawdzie wskazała, że stan zdrowia prezesa zarządu - jedynej osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki - wyłączał możliwość swobodnego poruszania się i wykonywania obowiązków służbowych w okresie wynikającym z załączonych do wniosku zaświadczeniach lekarskich. Jednocześnie jednak Strona w zażaleniu podała, że w Spółce poza prezesem zarządu zatrudniona jest jeszcze jedna osoba, a zatem uprawnione było stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, że Spółka nie wykazała, iż prezes zarządu tej Spółki nie miał możliwości posłużenia się osobą trzecią w celu terminowego dokonania czynności procesowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kategoriach nienależytej dbałości o sprawy Spółki trzeba rozważać sytuację, w której choroba prezesa zarządu - nawet niespodziewana, całkowicie paraliżuje działalność tej Spółki i uniemożliwia jej prawidłowe funkcjonowanie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest zasadne - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.