I FZ 217/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Y. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 266/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Y. we W. na decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2023 r. nr 458000-COP.4103.26.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 266/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu w sprawie ze skargi Y. we W. (powoływany dalej jako: strona skarżąca) na decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (podatek VAT) za okres od kwietnia do grudnia 2019 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, gdyż konieczność uiszczenia przez stronę skarżącą określonej decyzją należności podatkowej stanowi znaczne obciążenie materialne i ryzyko ,,zachwiania płynności finansowej" prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, co w konsekwencji może doprowadzić nawet do ogłoszenia upadłości. Strona skarżąca wskazała również, że stale współpracuje ze spółką A. Sp. z o.o. na rzecz której świadczy usługi kurierskie. Na podstawie umowy, wskazana spółka uiszcza na jej rzecz wynagrodzenie dwa razy w miesiącu, z którego opłaca on wszystkie należności publicznoprawne i pokrywa koszty prowadzenia firmy, w tym wynagrodzenia pracowników. W dalszej części uzasadnienia strona skarżąca wyjaśniła, że z załączonej dokumentacji wynika, że w listopadzie 2022 r. poniosła stratę w wysokości 5.262,67 zł, w grudniu 2022 r. stratę w wysokości 909,23 zł, zaś w całym 2022 r. osiągnęła dochód 10.820,96 zł. Natomiast w styczniu 2023 r. strona skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 20.746,41 zł. Strona skarżąca wskazała również, że spłaca kredyt hipoteczny, którego miesięczne raty wynoszą około 2.500 zł. Sąd pierwszej instancji uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) powoływanej dalej jako P.p.s.a. Wskazane bowiem przez stronę skarżącą osiągnięte dochody nie stanowią przesłanki do uznania, że uiszczenie zaległości podatkowej wynikającej zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do upadłości przedsiębiorstwa. Tak samo podniesione we wniosku okoliczności ponoszenia wydatków związanych z bieżącym funkcjonowaniem działalności gospodarczej strony skarżącej nie wpływają na ocenę możliwości zapłaty podatku. Stanowią one jedynie zwykłe koszty działalności gospodarczej. Zdaniem sądu strona skarżąca nie wykazała, że na skutek egzekucji grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty zaległego podatku, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W związku z tym sąd pierwszej instancji odmówił stronie skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za uwzględnieniem ww. wniosku. Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzuciła mu naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 160 oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu oraz błędne uzasadnienie wydanego postanowienia. Ponadto strona skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie w postępowaniu zażaleniowym dowodu z załączonej decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu w sprawie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego z dnia 2 czerwca 2023 r., znak sprawy: 458000-CKK-52.4251.1.2023.4 na okoliczność dokonanego zabezpieczenia na majątku małżonki strony skarżącej L. B. w związku ze wspólnym rozliczeniem podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. Strona skarżąca wniosła o włączenie ww. decyzji w sprawie zabezpieczenia podatkowego do akt sprawy i potraktowanie jej jako elementu argumentacji strony skarżącej powołanej w zażaleniu. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji organu spowoduje uszczuplenie finansów strony skarżącej, a nawet upadłość prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Strona skarżąca nie posiada bowiem środków pozwalających na uiszczenie w całości ww. zobowiązania podatkowego, co będzie skutkowało znacznym pogorszeniem jej sytuacji majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie zaistnienia tych przesłanek należy jednak do ubiegającego się o ochronę, a zatem to skarżący jest obowiązany do udowodnienia okoliczności, na które się powołuje. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r. (II OZ 661/14, opubl. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia". Z kolei w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. (I FZ 148/09, opubl. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. W świetle powyższego należy stwierdzić, że sytuacja materialna podmiotu wnioskującego może być czynnikiem wpływającym na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracji publicznej. Jednak sama zła kondycja finansowa strony skarżącej nie może w każdym przypadku przesądzać o konieczności uwzględnienia zgłoszonego żądania. W niniejszej sprawie okoliczność, że strona skarżąca prowadząc działalność gospodarczą aktualnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia jej uregulowanie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, wynikających z zaskarżonej decyzji ostatecznej, nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że trudna sytuacja majątkowa strony skarżącej nie uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że osiągnięte dochody przez stronę skarżącą nie stanowią przesłanki dla uznania, że uiszczenie zaległości podatkowej zgodnie z decyzją mogłoby doprowadzić do upadłości przedsiębiorstwa. Ponadto okoliczności ponoszenia wydatków związanych z bieżącym funkcjonowaniem działalności strony skarżącej również nie wpływają na ocenę możliwości zapłaty podatku. Stanowią one wyłącznie koszty działalności gospodarczej. Powyższej oceny nie może również zmienić podnoszony dopiero na etapie zażalenia wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu w sprawie zabezpieczenia podatkowego z dnia 2 czerwca 2023 r. Wskazać należy, że strona skarżąca ma obowiązek przedstawienia okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie aktu administracyjnego, nie zaś sąd pierwszej instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgłoszenie ww. wniosku na tym etapie postępowania zażaleniowego należało uznać za spóźnione, gdyż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest ponownie rozpoznawany a jedynie badana jest legalność postanowienia sądu pierwszej instancji. Dlatego badanie to nie może obejmować okoliczności, które nie były znane sądowi w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W świetle powyższego należało stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że strona skarżąca nie wykazała, że na skutek egzekucji zobowiązania wynikającego z zaskrzonej decyzji i odsetek grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty zaległości podatkowej, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym stanie rzeczy w rozpoznanej sprawie nie było podstaw do uznania, że zasadny jest wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że nie mógł on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.