I FZ 214/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 września 2024 r. nr 1401-IOV-1.4103.94.2024.TW w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2016 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/24, odrzucił skargę W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 września 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2016 r. W podstawie odrzucenia skargi Sąd powołał się na art. 58 § 1 pkt 3 w związku z § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), a jako powód takiego rozstrzygnięcia podał okoliczność nieuzupełnienia w terminie braku formalnego skargi w zakresie złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił przy tym, że: - w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 25 listopada 2024 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Spółki; - w wezwaniu zamieszczono pouczenie, że nieusunięcie wskazanego braku w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi; - wezwanie zostało doręczone Skarżącej w dniu 2 grudnia 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia - k. 41 akt sądowych), więc termin do uzupełnienia rzeczonego braku upłynął z dniem 9 grudnia 2024 r.; - do momentu wydania postanowienia brak nie został jednak uzupełniony. 2. Skarżąca pismem z dnia 5 lutego 2025 r., dołączając żądane pełnomocnictwo, wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/24, o odrzuceniu skargi, domagając się jego uchylenia. Spółka zarzuciła Sądowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 67 § 5 P.p.s.a. przez niezasadne odrzucenie skargi, podnosząc, że pełnomocnikowi Spółki nie doręczono wezwania o uzupełnienie braku formalnego skargi. W uzasadnieniu zażalenia Spółka stwierdziła, że: - skargę wniósł jej pełnomocnik (doradca podatkowy), który podał w tym piśmie adres kancelarii jako adres do doręczeń, a ponadto skargę wniesiono za pośrednictwem platformy e-PUAP z konta tego pełnomocnika, gdzie widniał jego adres elektroniczny; - zgodnie zaś z art. 67 § 5 P.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom; - wezwanie o złożenie brakującego pełnomocnictwa winno zatem zostać skierowane i doręczone pełnomocnikowi Spółki, a nie bezpośrednio Spółce, a tak się jednak w tej sprawie nie stało. 3. W związku z dokonaniem czynności wysyłki wspomnianego zażalenia do niewłaściwego sądu administracyjnego, Spółka dodatkowo pismem z dnia 6 lutego 2025 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie odrzucające jej skargę. 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/24, odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/24, o odrzuceniu skargi Spółki. 3.2. W wyniku rozpoznania zażalenia Spółki z dnia 10 marca 2025 r. na postanowienie odmowne z dnia 26 lutego 2025 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt I FZ 76/25, uchylił w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/24, i przywrócił termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/24, o odrzuceniu skargi (zob. odpowiednio pkt 1 i pkt 2 sentencji postanowienia NSA z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt I FZ 76/25). 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Rozpoznane w ramach niniejszego postępowania zażalenie Skarżącej z dnia 5 lutego 2025 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2498/24, o odrzuceniu skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 września 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2016 r., okazało się dopuszczalne i zarazem usprawiedliwione. 4.2. W niniejszej sprawie, na zasadzie związania z art. 170 P.p.s.a., przyjąć należało, że mimo nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji sądowej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (także samego postanowienia z dnia 27 stycznia 2025 r.), zagadnienie stricte dopuszczalności zażalenia z dnia 5 lutego 2025 r., w tym w aspekcie dochowania terminu do jego wniesienia, zostało przesądzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt I FZ 76/25. Postanowieniem tym, jak już wzmiankowano (zob. pkt 3.2 tego uzasadnienia), orzeczono bowiem finalnie o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 27 stycznia 2015 r. odrzucające skargę Spółki. Skoro zatem Sąd ten merytorycznie orzekł o przywróceniu terminu, to tym samym uznał, że owo przywrócenie było dopuszczalne, a więc że uchybienie terminu zażaleniowego powodowało dla Spółki ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego (wnioskowanie a contrario z art. 86 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a.). 4.3. W uzasadnieniu rzeczonego postanowienia o sygn. akt I FZ 76/25 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił stan faktyczny sprawy zwracając uwagę na okoliczności związane z wniesieniem skargi oraz doręczaniem korespondencji sądowej, w tym odnośnie do wezwania do usunięcia braku formalnego skargi oraz doręczenia postanowienia orzekającego o odrzuceniu skargi na tle owego wezwania. W ramach niniejszego postanowienia nie zachodziła więc potrzeba ich ponownego przytaczania. Odnotować natomiast należało, że w rozważaniach własnych Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt I FZ 76/25, ocenił, że "doręczenia przez Sąd pierwszej instancji były dokonywane z naruszeniem art. 46 § 2d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. na adres elektroniczny skarżącej spółki, a nie na adres elektroniczny pełnomocnika skarżącej spółki, z którego została wniesiona skarga w formie dokumentu elektronicznego". Stanowisko prawne w zakresie wykraczającym poza granice niezbędne dla sprawy dotyczącej przywrócenia terminu zażaleniowego, jakkolwiek nie miało wiążącego charakteru dla przeprowadzenia w niniejszej sprawie sądowej kontroli postanowienia Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi, należało jednak uznać za samo w sobie trafne. W konsekwencji na użytek rozpoznania zażalenia z dnia 5 lutego 2025 r., w postępowaniu zakończonym niniejszym postanowieniem, zapatrywanie to należało podzielić. 4.4. Zgodnie z przywołanym w tym zażaleniu art. 67 § 5 P.p.s.a. doręczenia pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokonuje się ustanowionemu pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio stronie postępowania. Skoro zatem wezwanie sądowe do usunięcia braku formalnego skargi zostało skierowane na adres elektroniczny Spółki, a nie na znany Sądowi adres elektroniczny pełnomocnika tej Spółki, to w efekcie odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z uwagi na nieusunięcie w terminie braku formalnego objętego tym wezwaniem było niezasadne. W opisanych okolicznościach doszło więc do naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 67 § 5 oraz w związku art. 46 § 2d P.p.s.a. Zważywszy zaś na złożenie już oczekiwanego pełnomocnictwa przy zażaleniu z dnia 5 lutego 2025 r., brak formalny skargi w tym obszarze przestał istnieć. 4.5. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.