I FZ 213/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. sp. z o.o. z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 250/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia 19 lutego 2023 r. nr [....] w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2023 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 27 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 250/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku C. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej skarżąca spółka) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z 19 lutego 2023 r. w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2023 r. 2. Skarżąca spółka w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazała, że "wykonanie decyzji może prowadzić do powstania nieodwracalnych lub też co najmniej trudnych do odwrócenia następstw przede wszystkim w majątku skarżącej zaś ewentualne uwzględnienie skargi skutkować będzie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji, która narusza prawo i nie powinna nigdy w nim zaistnieć". 3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023r., poz. 259 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) podkreślił, że skarżąca spółka nie wykazała we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie powołała się na okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, problemy finansowe, jednak poza tym nie przedstawiła stosownej dokumentacji, która uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. 4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie względnie zmianę, przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 4.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem braku istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że skarżąca spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca spółka we wniosku wprawdzie przytoczyła ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które – jej zdaniem – potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (problemy finansowe), jednakże nie przedstawiła żadnej dokumentacji, na podstawie której Sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową i orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej. 5.3. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). Ponadto zauważyć należy, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 dostępne – CBOSA). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżąca w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinna wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącej powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA). 5.4. W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżąca spółka w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, utratę możliwości prowadzenia działalności czy doprowadzi do konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca spółka, powinna uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jego sytuację finansową i materialną, czego nie uczyniła. 5.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.