I FZ 209/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Op 117/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2023 r. nr 1601-IOV-1.4103.80.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Op 117/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania - na wniosek K. R. (dalej: Strona lub Skarżący) - wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej: Dyrektor IAS) z 27 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na ogólnikowość wniosku, Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym niemożliwe było stwierdzenie przez Sąd w sposób nie budzący wątpliwości, że wykonanie decyzji ostatecznej, narazi go na skutki wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm., dalej P.p.s.a.) 2. Zażaleniem (sporządzonym przez radcę prawnego) Skarżący zaskarżył postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości, wniósł o jego zmianę oraz wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez uznanie, że wykonanie decyzji nie spowoduje wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie Strony nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z dyspozycji powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek tam zawartych. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu winien wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym. Ponadto brak należytego wykazania (udokumentowania) przez wnioskodawcę przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu przed rozpoznaniem wniosku. 3.3. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni ocenę Sądu pierwszej instancji, że wniosek Strony zawarty w skardze w istocie nie zawierał uzasadnienia przemawiającego za przyznaniem jej ochrony tymczasowej. Uzasadnienie to ogranicza się bowiem do dwóch twierdzeń: (1) "wobec zarzutów skargi, w szczególności przedawnienia ewentualnych zobowiązań skarżącego, jak również uwzględniając wysokość należności objętych skarżoną decyzją, jej wykonanie powoduje ryzyko wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków"; (2) "zbycie składników majątkowych skarżącego, w tym przymusowe, za kwotę odpowiadającą jedynie części wartości rynkowej tych składników, spowoduje, że nawet mimo zwrotu nienależnie ściągniętych przez organ kwot, skarżący poniesie stratę, której nie będzie można wynagrodzić". Motywując swoje żądanie w przywołany sposób, Skarżący pozbawił tym samym Sąd pierwszej instancji możliwości oceny zasadności tego żądania. Skoro bowiem Skarżący dążył do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie decyzji, to dla oceny, czy rzeczywiście w okolicznościach niniejszej sprawy było to prawdopodobne, konieczne stało się odniesienie kwoty objętej zaskarżoną decyzją w szczególności do obecnego stanu majątkowego Skarżącego, popartego konkretnymi danymi między innymi o dochodach, oszczędnościach, wydatkach, możliwościach zarobkowych, posiadanym majątku. Brak tego rodzaju argumentacji oznaczał, że Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z kolei przekonanie Skarżącego o wadliwości wydanej decyzji nie uzasadniało uwzględnienia wniosku. Prawidłowo wyjaśnił w tym obszarze Sąd pierwszej instancji, że o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, nie może świadczyć argumentacja merytoryczna odnosząca się do wadliwości zaskarżonej decyzji przedstawiona w skardze, lecz prawdopodobieństwo zdarzeń, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. 3.4. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2