Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I FZ 202/26

Postanowienie NSA z 13 października 2026 r., I FZ 202/26 – podatek od towarów i usług

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
13 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 13 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Kr 1337/22 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 28 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Postanowieniem z 20 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Kr 1337/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej skarżąca spółka) w sprawie ze skargi skarżącej spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 28 września 2022 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. 2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji ustalił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 15 grudnia 2022 r. prokurent skarżącej spółki został wezwany do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie 100 zł zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., poz. 2193 ze zm.), dalej "rozporządzenie". Pomimo skutecznego odbioru 2 lutego 2023 r. zarządzenia skarżącą spółka nie uiściła wymaganego prawem wpisu od skargi. 3. Pismem z 5 maja 2023 r. prokurent skarżącej spółki wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu powyższego wniosku podniósł, że ze względu na "dolegliwości chorobowe, które dopadły go w okresie świąt wielkiej nocy" na co przedłożył zaświadczenie lekarskie o niezdolności do czynności prawnych w okresie od 6 lutego do 13 lutego 2023 r. z powody stanu (G24)" nie dochował terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Po wezwaniu zarządzeniem z 11 grudnia 2025 r. prokurent skarżącej spółki uzupełnił braki formalne wniosku o przywrócenie terminu przez dopełnienie uchybionej czynności, tj. uiszczenie wpisu od skargi. 4. Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca spółka zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji okoliczności, na które powoływała się skarżąca we wniosku przywrócenie terminu, tj. "niezdolność do czynności prawnych" nie stanowiło wystarczającej przesłanki do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca spółka nie wykazała bowiem, że nie miała możliwości skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu uchybionej czynności w tym z pomocy prezesa skarżącej spółki, który co istotne, jako podmiot uprawniony do reprezentowania skarżącej spółki był uprawniony do działania w tym zakresie. Powyższe jest o tyle istotne, że prokurent odebrał wezwanie 2 lutego 2023 r., a zatem do 6 lutego 2023 r. miał czas na podjęcie działania w ww. zakresie. Resumując Sąd pierwszej instancji przyjął, że powoływanie się na chorobę bez wskazania jej rodzaju i uwiarygodnienia braku możliwości wyręczenia się inna osobą jest niewystarczające do wykazaniu braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. 5. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. 5.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które pozbawia skarżącą spółkę prawa do Sądu, jakie zostało jej konstytucyjnie zagwarantowane. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 6.2. W punkcie wyjścia należy wskazać, że w myśl art. 85 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym zgodnie z art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. (art. 87 § 1, § 2 i § 4 powołanej wyżej ustawy). Zaznaczyć także należy, że z uwagi na treść art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, na podstawie podniesionych w nim okoliczności faktycznych ocenia czy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Tym samym to do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie uzasadnienie wniosku i ewentualnie dodatkowe poparcie swoich twierdzeń niezbędną dokumentacją, aby uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144, 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). 6.3. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie jest uzasadnione, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu jak i uzasadnieniu zażalenia skarżąca spółka argumentowała, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia w terminie nastąpiło bez jej winy "gdyż ze względu na dolegliwości chorobowe" nie mogła dochować terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jak również "nie mogła się posłużyć osobą trzecią" w tym zakresie. Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji do wnioskodawcy należy uprawdopodobnienie wystąpienia okoliczności, które według strony stanowiły przeszkodę w zachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej i świadczą o braku winy w uchybieniu tego terminu. Skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, gdyż przywołana przez nią okoliczność – dolegliwości chorobowe w okresie od 6 lutego 2023 r. do 13 lutego 2023 r. – nie stanowiły takich okoliczności. Zauważyć w tym miejscu w pierwszej kolejności należy, że z zaświadczenia przedłożonego przez prokurenta skarżącej spółki wynika, że z powodu jednostki chorobowej G54 – "zaburzenie korzeni i splotów nerwowych" był "niezdolny do czynności prawnych". Z zaświadczenia tego nie wynika jednak aby prokurent był "unieruchomiony" jak podnosił we wniosku o przywrócenie terminu lub był w takim stanie chorobowym, który uniemożliwiał mu podjęcia czynności aby skorzystać z pomocy osoby trzeciej, co jest znaczące w rozpoznawanej sprawie dla przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu. 6.4. Ponadto co istotne i kluczowe w rozpoznawanej sprawie stroną postępowania jest skarżącą spółka. Zgodnie z treścią art. 28 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osoby prawne i jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Podkreślić należy, że zasady prowadzenia i reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały unormowane w art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz.U. z 2024 r, poz. 18). Zgodnie z treścią tego przepisu "Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę". Powyższe oznacza, że poza uprawnieniem i obowiązkiem działania prokurenta w sprawach skarżącej spółki, do podejmowania tych czynności zobowiązany jest także prezes zarządu skarżącej spółki. Oznacza to, że skarżąca spółka (prokurent) nie wykazała, że nie mogła posłużyć się pomocą osób trzecich – w tym osobą prezesa zarządu – który należycie dbający o interesy spółki powinien podejmować niezbędne czynności celem uchronienia spółki przed negatywnymi konsekwencjami swojego zaniechania. Prawidłowe było zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji, z którego wynikało, że skarżąca spółka nie wykazała aby zaistniały przeszkody uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu i uniemożliwiające skarżącej spółce podjęcie czynności w wymaganym prawie terminie. 6.5. Odnosząc się natomiast do argumentacji zażalenia związanej z gwarancjami konstytucyjnymi, wskazać należy, że wyrażona w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasada prawa do sądu nie ma charakteru absolutnego. Jej realizacja uzależniona jest bowiem od spełnienia szeregu wymogów prawem przewidzianych (formalnych/fiskalnych i materialnych), w tym między innymi terminowego składania pism procesowych, uiszczania opłat sądowych, czy sporządzenia niektórych pism przez zawodowych pełnomocników. Wszystkie te wymogi służą natomiast pełnej realizacji wskazanej gwarancji konstytucyjnej, a ich dokonanie zależy od/należy do strony postępowania., natomiast ich brak realizacji nie może być poczytywany jako naruszenie ww. normy konstytucyjnej. 6.6. Końcowo należy odnotować, że w analogicznym jak w obecnie rozpoznanej sprawie stanie faktycznym Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 30 czerwca 2026 r., sygn. akt I FZ 122/26, oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 214/23 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi skarżącej spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 28 grudnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, listopad i grudzień 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do odmiennej oceny zaskarżonego w obecnie rozpoznawanej sprawie postanowienia z 20 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Kr 1337/22. 6.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 września 2026
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Ryszard Pęk /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny