I FZ 201/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 14 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V. sp.k. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lipca 2026 r. sygn. akt I SA/Łd 383/26 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. sp.k. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 maja 2026 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 383/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), odmówił V. sp.k. z siedzibą w L. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 15 maja 2026 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że V. sp.k. z siedzibą w L. (dalej: "spółka") składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazała jakichkolwiek okoliczności, których wystąpienie wiązałoby się ze ziszczeniem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej, zaskarżając je w całości, zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że spółka nie wykazała okoliczności uzasadniających zastosowanie ww. przepisu. W uzasadnieniu podkreślono, że w niniejszej sprawie podstawową okolicznością uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest fakt wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzji ostatecznej pomimo tego, że wniesione odwołanie nie zostało podpisane. Okoliczność ta wynika wprost z akt administracyjnych sprawy. Oznacza to, że fakt ten jest bezsporny, obiektywnie weryfikowalny i nie wymaga przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Nie można wymagać od strony, aby przedstawiała dodatkowe dowody na okoliczność, która znajduje bezpośrednie potwierdzenie w aktach administracyjnych przekazanych sądowi wraz ze skargą. W przeciwnym razie doszłoby do niedopuszczalnego formalizmu procesowego, prowadzącego do nakładania na stronę obowiązku dowodzenia faktów oczywistych oraz znajdujących się już w materiale, którym dysponuje sąd. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem jednak wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić należało się z Sądem pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała w złożonym wniosku, iż zastosowanie, w stosunku do niej, ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jest uzasadnione. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, sąd administracyjny rozstrzyga czy wykonanie decyzji może hipotetycznie doprowadzić do wystąpienia sytuacji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji przy rozpatrywaniu wniosku miał on na uwadze okoliczności przedstawione przez stronę we wniosku tj. okoliczność, że w ocenie spółki decyzja organu została wydana z rażącym naruszeniem prawa. O zasadności wniosku - zdaniem spółki - świadczy fakt, że podstawową okolicznością uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest fakt wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzji ostatecznej pomimo tego, że wniesione odwołanie nie zostało podpisane. W odniesieniu do przesłanek zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej - wbrew wywodom zażalenia - nie uprawdopodobnił, aby ewentualne skutki wykonania decyzji organów podatkowych mogły spowodować po stronie skarżącej negatywne konsekwencje, co z kolei stanowi ujemną przesłankę do udzielenia stronie postępowania sądowoadministracyjnego tymczasowej ochrony sądowej. Skarżąca nie wykazała bowiem nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji, ani groźby powstania znacznej szkody w następstwie wykonania aktu, na które we wniosku się powołuje. Wspomniała jedynie o wydaniu decyzji z rażącym naruszaniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny także uznaje, że strona na etapie składania wniosku, nie uprawdopodobniła stosowną argumentacją oraz dokumentami, iż wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkowało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie akt niniejszej sprawy za trafną uznaje ocenę Sądu pierwszej instancji co do tego, że z wniosku nie wynika, iż realnym efektem wykonania kwestionowanej decyzji podatkowej może być niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.