I FZ 192/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia NSA Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2733/13 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. R., P. R. oraz J. M. przy udziale uczestników: M. R., D. Z., J. S., P. K., M. M., J. R., T. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 30 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towarów postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2733/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 września 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że A. R., P. R. oraz . M. wnieśli skargę na powyższą decyzję w której zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji "wobec oczywistości przedawnienia zobowiązania w zakresie podatku od towarów i usług". Sąd I instancji odmawiając wstrzymania wykonania decyzji stwierdził, że Skarżący nie uzasadnili w żaden sposób okoliczności wskazujących, iż wykonanie decyzji doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższy wniosek nie został poparty żadnymi dokumentami finansowymi odnoszącymi się do kondycji finansowej Skarżących, czy też wyciągami z ich kont bankowych. Wskazany jako uzasadnienie wniosku argument Skarżących, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne "wobec oczywistości przedawnienia zobowiązania w zakresie podatku od towarów i usług" nie uprawdopodabnia, że w przypadku wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto Sąd I instancji zauważył, że Skarżący nie odpowiedzieli na wezwanie Sądu do uprawdopodobnienia okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku. W konsekwencji Sąd uznał, iż zawarty w skardze wniosek nie został uzasadniony, a to czyni niemożliwym pełną jego ocenę w kontekście przesłanek z ww. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."). Pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r. J. S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniósł o zmianę postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że wykonanie decyzji wyrządzi znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. J. S. wskazał, że jest osobą bezrobotną, nie posiada oszczędności i majątku stałego. Utrzymuje się z prac dorywczych oraz sezonowych. Część otrzymanego wynagrodzenia przekazuje na alimenty na rzecz 17 letniej córki. W jego ocenie powyższe okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. W rozpoznawanej sprawie brak właściwego uzasadnienia zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej spowodował nie tylko, że we wniosku tym zabrakło obligatoryjnego wskazania na okoliczności, które mogłyby zaistnieć w wyniku wykonania decyzji i spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, ale i to, że Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. Informacje o sytuacji majątkowej skarżącego nie znajdowały się w aktach sprawy, ani też strona nie dołączyła ich do wniosku. W przypadku bowiem, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Negatywnej oceny wniosku skarżącego nie mogły zmieniać też argumenty podniesione w zażaleniu. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 p.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Tym samym prawidłowe jego skonstruowanie, które polega na nienaruszeniu istoty tego środka prawnego, sprowadza się do próby podważenia oceny dokonanej przez podmiot, który wydał dane postanowienie lub zarządzenie. Podniesienie zatem zarzutu naruszenia prawa i argumentacja przemawiająca za oceną wnoszącego zażalenie, że owo naruszenie miało miejsce w jego sprawie, powinny dotyczyć samego rozstrzygnięcia, na które wnosi się środek odwoławczy. Nieskuteczne jest podnoszenie w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio rozpoznany negatywnie wniosek w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślono by sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Skarżący powinien więc z uwagi na art. 61 § 4 p.p.s.a., rozważyć ponowne wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji do Sądu pierwszej instancji, z prawidłowym uzasadnieniem, który może zawierać podniesione w zażaleniu okoliczności. Zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga jednak, aby okoliczności te zostały merytorycznie ocenione najpierw przez Sąd pierwszej instancji. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.