I FZ 190/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1182/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2022 r., nr 1201-IOP2-4.4103.2.2022.15 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2017 r. i 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1182/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę R. Sp. z o.o. w R. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2017 r. i 2018 r. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że pełnomocnik spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez przedłożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (na okoliczność wskazania numeru KRS oraz osób uprawnionych do reprezentowania spółki) oraz przedłożenie pełnomocnictwa do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie lub sądami administracyjnymi – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie strona nadesłała drogą elektroniczną pismo przewodnie, do którego dołączyła aktualny odpis KRS spółki oraz pełnomocnictwo. Mając na względzie, że przekazane pełnomocnictwo nie zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym bądź podpisem osobistym (podpis złożono jedynie na piśmie przewodnim), Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, powołując się na regulację zawartą w art. 46 § 2a i 2b oraz art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: Ppsa). W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego . Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 57 § 1 Ppsa poprzez przyjęcie, że nie zostały uzupełnione braki formalne skargi, mimo że pełnomocnik skarżącego uzupełnił te braki w zakreślonym terminie, 2) art. 46 § 2a i 2b Ppsa poprzez przyjęcie, że każdy załącznik musi być oddzielnie podpisany podpisem elektronicznym, podczas gdy wystarczające jest podpisanie formularza e-PUAP. W piśmie z dnia 3 marca 2023 r. stanowiącym uzupełnienie zażalenia spółka zwróciła uwagę, że powołana w treści zaskarżonego postanowienia uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21 dotyczy jedynie podpisywania skargi (tj. warunku, który w niniejszej sprawie został spełniony). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie znajduje usprawiedliwionych podstaw zasadnicza argumentacja zawarta w zażaleniu wskazująca na brak konieczności podpisywania załączników do pisma przewodniego w przypadku elektronicznej korespondencji z sądem dokonywanej za pośrednictwem platformy ePUAP. Nie jest bowiem – wbrew twierdzeniom spółki – wystarczające złożenie podpisu na piśmie ogólnym (formularzu). W myśl bowiem art. 46 § 2a i 2b powołanej ustawy, pismo strony wnoszone w formie dokumentu elektronicznego powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, przy czym wskazane zasady podpisywania pisma dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Podkreślenia wymaga, że forsowane przez skarżącą stanowisko strona wspiera przykładami z orzecznictwa sądowego, którego kierunek został zakwestionowany w powołanej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21 (ONSAiWSA 2022/1/2). Rozstrzygając kwestię konieczności opatrzenia załączników do pisma ogólnego odrębnym podpisem (niezależnie od podpisu złożonego na piśmie ogólnym), Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym przesądził, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b Ppsa, skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Jednocześnie w uchwale podkreślono, że brak technicznej możliwości podpisania załącznika z poziomu ePUAP nie wyklucza możliwości podpisania takiego dokumentu w innym miejscu, a następnie dołączenia do korespondencji. Nie ma przeszkód technicznych, aby strona podpisała załącznik w formie podpisu zaufanego, podpisu kwalifikowanego lub podpisu osobistego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym nie podziela zastrzeżeń spółki jakoby wykładnię prezentowaną w ww. uchwale można było odnieść wyłącznie do skargi wnoszonej drogą elektroniczną w formie załącznika. Nie ma bowiem jakichkolwiek podstaw, by w świetle cytowanej regulacji (art. 46 § 2b w związku z § 2a Ppsa), dotyczącej ogólnie załączników do pisma wnoszonego drogą elektroniczną, różnicować zasady ich podpisywania w zależności od tego, czy zawartość załącznika stanowi środek zaskarżenia (skarga), czy też pełnomocnictwo. Tym bardziej, że z art. 37 § 1 zd. 1 Ppsa jednoznacznie wynika, iż obowiązkiem pełnomocnika jest dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa (a nie jego kserokopii). Końcowo wyjaśnienia wymaga, że sugestie strony jakoby załączone pierwotnie do skargi pełnomocnictwo zawierało umocowanie do występowania przed sądami administracyjnymi okazało się całkowicie chybione. Niczym nieuzasadnione pozostaje bowiem twierdzenie strony, że zawarte w treści tego pełnomocnictwa upoważnienie do występowania przed "sądami szczególnymi" miałoby obejmować sądy administracyjne zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Z treści powołanego przepisu, jak i innych unormowań ustawy zasadniczej nie sposób wywieść takiego wniosku. W świetle powyższych uwag zaskarżone postanowienie należało ocenić jako prawidłowe. Trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że uzupełnienie braków formalnych skargi wymagało nadesłania pełnomocnictwa, które jako załącznik do pisma ogólnego wymagało jego odrębnego podpisania. Wobec nieuczynienia zadość wezwaniu sądowemu, zasadnie odrzucono środek zaskarżenia wniesiony przez spółkę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia w myśl art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa.