I FZ 19/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 902/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za czerwiec 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 10 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 902/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. (dalej skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z 13 maja 2021 r. w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za czerwiec 2013 r. 2. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji ustalił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 27 lipca 2021 r. wezwano skarżącą spółkę do usunięcia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi, przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi, złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, do reprezentacji skarżącej spółki przez osobę podpisaną pod pełnomocnictwem – w szczególności odpisu z KRS. W wezwaniu skarżącą spółkę pouczono o konsekwencjach prawnych niewykonania powyższego obowiązku w terminie zakreślonym przez Sąd. 3. Przesyłka zawierająca wezwanie została skutecznie doręczona skarżącej spółce 24 września 2021 r. W terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżąca spółka nadesłała pełnomocnictwo procesowe do działania w jej imieniu. Nie uzupełniła natomiast drugiego z braków formalnych skargi, tj. nie nadesłała oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób do reprezentacji skarżącej spółki przez osobę podpisaną pod pełnomocnictwem. 4. Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) odrzucił skargę. 5. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka wnosząc o jego uchylenie w całości. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 6.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w związku z art. 29 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w tym postępowaniu. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności procesowej (por. M. Niezgódka – Medek. Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2018 r.). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej jest niewątpliwie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS). Brak dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 91). 6.3. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy odnotować należy, że bezspornym pozostawało to, że skarżąca spółka w zakreślonym terminie nie złożyła oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, do reprezentacji skarżącej spółki przez osobę podpisaną pod pełnomocnictwem – w szczególności odpisu z KRS. Nie dawały natomiast podstaw do uwzględnienia zażalenia argumenty podniesione w jego uzasadnieniu, że "uzupełniono braki formalne przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi" oraz, że "(...) wydruk odpisu jest informacją generowaną z bazy danych teleinformatycznego systemu KRS dostępnego publicznie dla każdego", co – jak podkreśliła skarżąca spółka – "skłaniało do wniosku, że nie ma obowiązku dołączania formy papierowej powodującej nadmierne koszty materialne, społeczne i środowiskowe" a także to, że wraz z zażaleniem przesłano informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Nastąpiło to bowiem po upływie wyznaczonego terminu. 6.4. Jak już wyżej wyjaśniono, brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji osoby prawnej jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu w trybie art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przewidziany przez ten przepis termin siedmiu dni do usunięcia warunków formalnych skargi jest terminem ustawowym (zawitym), co oznacza, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna (art. 85 powołanej wyżej ustawy). Ponadto, wbrew temu co podniesiono w zażaleniu, przepis art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstaw do samodzielnego uzupełniania braków pisma przez sąd lub przez przewodniczącego wydziału, chyba że dotyczy to czynności, która nie stoi na przeszkodzie nadaniu sprawie dalszego biegu. Art. 31 powołanej wyżej ustawy, który dotyczy dających się uzupełnić braków w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów nie może być bowiem stosowany jako następstwo zaniechania przedłożenia dokumentu, o jakim mowa w art. 29 tej ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2005 r., sygn. akt II GZ 19/05, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). 6.5. Z podanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę nie naruszył art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na nieuzupełnienie przez skarżącą spółkę w zakreślonym terminie braków formalnych skargi, przez przedłożenie oryginału lub odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej spółki. Skarga wniesiona przez skarżącą spółkę dotknięta była wadami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu i – wobec nieuzupełnienia braków skargi w zakreślonym terminie - Sąd pierwszej instancji był zobligowany do odrzucenia skargi. 6.6. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji. ----------------------- 1