I FZ 187/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 20 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt III SAB/Wa 25/25 oddalające wniosek A.S. o wykładnię postanowienia z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi A.S. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie rozpoznania ponaglenia w postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku A.S. (dalej: Skarżąca) o uzupełnienie i wykładnię uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - w pkt 1) odrzucił wniosek o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25; - w pkt 2) oddalił wniosek o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając (w pkt 2) wniosek o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r. wskazał, że pełnomocnik Skarżącej wniósł o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r. poprzez uzasadnienie i wykładnię zakwalifikowania złożonego ponaglenia jako skargi powszechnej. Zdaniem Sądu twierdzenia pełnomocnika stanowiły polemikę z kwalifikacją działań pełnomocnika jako skargi powszechnej złożonej w trybie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Jednakże z faktu, że ocena określonych okoliczności czy też zarzutów skargi nie była zgodna z oczekiwaniami Skarżącej, nie sposób wyprowadzać wniosku o potrzebie dokonywania wykładni postanowienia. Tego rodzaju uchybienia (braki uzasadnienia czy błędna ocena stanu faktycznego bądź prawnego) mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutów kasacyjnych a nie instrumentów rektyfikacyjnych. Sąd nie stwierdził zatem aby zaistniały rzeczywiste wątpliwości, co do stanowiska sądu zawartego w sentencji lub uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia 22 maja 2025 r. 3. Na postanowienie z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25, pełnomocnik Skarżącej pismem z 11 czerwca 2025 r., uzupełnionym pismem z 29 czerwca 2025 r., złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu stwierdził, że: - nie wnosił o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r.; nie powoływał się na art. 157 § 1 P.p.s.a.; - wnioskiem z 31 maja 2025 r. wnosił o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści postanowienia z 22 maja 2025 r. na podstawie art. 158 P.p.s.a., a nie o wykładnie postanowienia; - dokładnie oczekiwał wyjaśnienia "jak brzmiała odpowiedź organu zgodnie z twierdzeniem Sądu, że organ udzielił odpowiedzi" oraz "jaka jest podstawa zakwalifikowania ponaglenia z dnia 15.03.202r. prawidłowo jako skargę"; - zrozumienie zaś tych dwóch drobnych kwestii bardzo dużo mi ułatwi w przyszłości. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. W pierwszej kolejności odnotowania wymagało, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd rozstrzygnął o: - odrzuceniu wniosku o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25; - oddaleniu wniosku o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25. Skarżąca w zażaleniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, odniosła się do obu objętych nim rozstrzygnięć. Z uwagi na zakres zaskarżenia w odniesieniu do przedmiotów rozstrzygania sądowego, w wykonaniu zarządzenia z 25 września 2025 r. Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie Skarżącej na postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r., zostało zarejestrowane pod sygn. akt I FZ 186/25, zaś zażalenie Skarżącej na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r. zostało zarejestrowane pod sygn. akt I FZ 187/25. 4.2. W niniejszej sprawie (sygn. akt I FZ 187/25) zażalenie, na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji o oddaleniu wniosku o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25, podlegało oddaleniu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia oddalającego wniosek Skarżącej o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r. stanowił przepis art. 158 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem (w związku z art. 166 P.p.s.a.) sąd, który wydał postanowienie, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie zaś z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa, jak i doktryny konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia. Nie może ona jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia, ani zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1133/10; z 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1287/09; z 21 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 123/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652). 4.3. W realiach sprawy wniosek Skarżącej dotyczył jej wątpliwości co do uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r. o odrzuceniu skargi. Wobec takich wątpliwości Skarżącej oczekiwała ona, jak to podano we wniosku, "wykładni zakwalifikowania jej ponaglenia jako skargi powszechnej". Wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 158 P.p.s.a., tj. nie istniały wątpliwości co do treści wydanego postanowienia. Sentencja postanowienia o odrzuceniu skargi jest zrozumiała. Treść uzasadnienia postanowienia jest adekwatna dla tego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji przyjął, że Skarżący zaskarżył bezczynność organu w ramach tzw. trybu skargi powszechnej. Organ, jak ocenił Sąd pierwszej instancji, z uwagi na treść pisma pełnomocnika Skarżącej z 15 marca 2025 r., zatytułowanego "ponaglenie", prawidłowo zakwalifikował je jako skargę powszechną, którą procedował w trybie określonym w Dziale VIII ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji zatem w sposób zrozumiały podał stan faktyczny, jak również podstawę prawną rozstrzygnięcia, co z kolei wynika z jego dalszych motywów. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane pytania. Uwzględniając fakt, że środek prawny w postaci wniosku o wykładnię nie służy kwestionowaniu poprawności orzeczenia, uznać należało zażalenie za pozbawione uzasadnionych podstaw. Przy uwzględnieniu, w kontekście kolejnych twierdzeń z wniosku z 31 maja 2025 r. o "niemającym żadnego uzasadnienia zakwalifikowania ponaglenia przez organ jako skargi powszechnej" - że Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił, iż tego rodzaju uchybienia (braki uzasadnienia czy błędna ocena stanu faktycznego bądź prawnego) mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutów kasacyjnych a nie instrumentów rektyfikacyjnych. W sytuacji, gdy strona uznaje uzasadnienie postanowienia za nieprzekonujące, czy też niewyczerpujące powinna skorzystać ze środków zaskarżenia, uruchamiając instancyjną kontrolę orzeczenia, a nie wnioskując o wykładnię postanowienia domagać się w istocie jego merytorycznej zmiany bądź dalszego rozwinięcia argumentacji Sądu. 4.4. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.