I FZ 186/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V. s.c. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 648/22 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi V. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 stycznia 2022 r., nr 1401-IOV-1.4103.110.2021.AGI w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca do listopada 2013 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 648/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną V. s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 648/22, w sprawie ze skargi V. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca do listopada 2013 r. i jednocześnie zwrócił skarżącej ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 2.317 zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że na podstawie zarządzeń Przewodniczącej Wydziału z dnia 25 stycznia 2023 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 2.317 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 stycznia 2023 r. W dniu 2 lutego 2023 r. skarżąca uiściła wpis od skargi kasacyjnej. Do dnia wydania postanowienia nie uzupełniono natomiast braku formalnego skargi kasacyjnej, tzn. nie złożono oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy lub wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W konsekwencji skargę kasacyjną należało odrzucić, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej - "p.p.s.a."). Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 178 p.p.s.a. przez wadliwe uznanie, że skarżąca nie uzupełniła w terminie braku formalnego skargi kasacyjnej (w postaci wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy), podczas gdy wezwanie do uzupełnienia tego braku nie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej, a więc termin do uzupełnienia nie rozpoczął się i nie minął. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że pełnomocnik skarżącej nie otrzymał wezwania do uzupełnienia skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W dniu 30 stycznia 2023 r. otrzymał jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej (w konsekwencji wpis uiszczono). Przesyłka, którą doręczono w dniu 30 stycznia 2023 r., nie zawierała - poza wezwaniem do uiszczenia wpisu - innego dokumentu. Kancelaria nie odnotowała także odrębnego wpływu wezwania do uzupełnienia ww. braku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną V. s.c. od wydanego w niniejszej sprawie wyroku z dnia 25 listopada 2022 r., uznając, że strona nie uzupełniła w terminie braku formalnego, tj. nie złożyła wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że wezwanie do uzupełnienia powyższego braku doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 stycznia 2023 r. Z adnotacji zamieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki skierowanej do pełnomocnika skarżącej, znajdującym się w aktach sprawy (k. 93), wynika, że skierowana do strony przesyłka miała obejmować dwa pisma: wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Tymczasem skarżąca utrzymuje, że przesyłka, którą doręczono jej pełnomocnikowi w dniu 30 stycznia 2023 r., zawierała wyłącznie wezwanie do uiszczenia wpisu. Niewątpliwie zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym - korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może jednak zostać obalone, a ustawa nie wprowadza w tym zakresie ograniczeń co do środków dowodowych. Co do zasady brak jest przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu urzędowego także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie sądu podlega wiarygodność takich wyjaśnień (por. postanowienia NSA: z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1482/15, z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17, z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 339/17). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powstałe w sprawie wątpliwości co do doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej należało rozstrzygnąć na korzyść skarżącej. Należy zauważyć, że nie ma powszechnej praktyki weryfikowania zawartości przesyłek przed kwitowaniem ich odbioru od listonosza czy w placówce pocztowej. Nie sposób wykluczyć, że w adresowanej do pełnomocnika skarżącej przesyłce - pomimo opisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - nie zamieszczono wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W sytuacji, gdy w ramach jednej przesyłki wysyłane są dwa pisma, istnieje prawdopodobieństwo, że jedno z nich przypadkowo nie zostanie włożone do koperty. W wyznaczonym terminie - wykonując zobowiązanie Sądu - skarżąca uiściła wpis od skargi kasacyjnej. Nieracjonalne byłoby założenie, że pomimo uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, skarżąca nie wykonała zobowiązania do usunięcia braku formalnego tej skargi, co nie wymagało znacznego nakładu sił i środków, mając świadomość, że takie działanie (zaniechanie) jest równoznaczne z rezygnacją z dochodzenia swoich praw przed Sądem kasacyjnym. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi (tu: skargi kasacyjnej), to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.