I FZ 182/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. sp. j. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1201/19 o odrzuceniu skargi D. sp. j. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2019 r. nr: 1201-IOV-1.4103.769.2017.59 w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1201/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę D. sp.j. w K. (dalej: Skarżąca lub Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2012 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji stanowił przepis art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.). W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 25 października 2019 r. wezwano Spółkę (pismem z dnia 4 listopada 2019 r. - dop. NSA) do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, oraz nadesłanie dokumentu, z którego wynika umocowanie do występowania w imieniu strony skarżącej w dacie złożenia skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została odebrana w dniu 27 listopada 2019 r., a zatem ostatnim dniem do zachowania terminu był 4 grudnia 2019 r. Braki nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie (Strona dopiero pismem nadanym 7 grudnia 2019 r. ustosunkowała się do wezwania - poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz załączenie odpisu KRS - dop. NSA). W związku więc z ustaleniem, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało wykonane w przepisanym terminie - Sąd pierwszej instancji skargę odrzucił. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie, uzupełnione pismami procesowymi z dnia 28 sierpnia 2023 r. oraz 1 lipca 2024 r. Spółka wniosła o jego uchylenie. W zażaleniu Strona podniosła, że: (1) skarga nie była dotknięta brakiem wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, bowiem Skarżąca działając osobiście podała taką wartość poprzez odwołanie się do zaskarżonej decyzji, która w sposób precyzyjny określa kwoty zobowiązania podatkowego; poza tym sam organ w odpowiedzi na skargę podał wartość przedmiotu zaskarżenia; (2) brak załączenia odpisu KRS Spółki nie stanowił o nie wykazaniu umocowania do działania w imieniu Spółki przez osobę wnoszącą skargę, gdyż umocowanie Spółki jest ujawnione w publicznym KRS dostępnym przez internet; (3) niezależenie od już wskazanego to Sąd błędnie zastosował art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż powinien zastosować procedurę naprawczą w trybie przepisu art. 49 § 1 P.p.s.a. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie podlegało oddaleniu. 3.2. Z akt sprawy wynika, że Skarżącą pismem z dnia 4 listopada 2019 r. wezwano do uzupełnienia braku formalnego skargi przez "- podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, - nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu z którego wynika upoważnienie osoby, która podpisała skargę, do występowania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi (np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego), potwierdzającego umocowanie w dacie złożenia skargi". Jednocześnie poinformowano Skarżącą, że nieusunięcie tych braków w terminie (7 dni od doręczenia wezwania) spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. 3.2.1. Lektura tego wezwania z dnia 4 listopada 2019 r. wskazuje, że było ono czytelne i jednoznaczne w swej wymowie. Skarżąca została wezwana o "podanie wartości przedmiotu zaskarżenia". W żadnym fragmencie tego pisma nie wskazano, że nie musi tego czynić, w sytuacji, gdy podała tę wartość przeciwna strona postępowania. Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę wskazał na wartość przedmiotu sporu, nie mogło to jednak niweczyć obowiązku nałożonego na Skarżącą wezwaniem z dnia 4 listopada 2019 r. To Skarżąca stosownie do art. 215 § 1 P.p.s.a. powinna w piśmie wszczynającym postępowanie (w tym wypadku w skardze) podać wartość przedmiotu zaskarżenia, zwłaszcza, w sytuacji, gdy była o to wzywana (zob. podobnie postanowienie NSA z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt II FZ 86/22). Aktualne przekonanie Strony, że wezwanie o "wartość przedmiotu zaskarżenia" było bezprzedmiotowe nie znajduje pokrycia w aktach sprawy. Skarżąca bowiem w treści skargi (pismo z dnia 30 września 2019 r.) w żaden sposób takiej wartości nie określiła. 3.2.2. Również w zakresie drugiego braku skargi, tj. nie przedstawienia dokumentu w postaci odpisu KRS nie można było podzielić motywów zażalenia. Jednostki organizacyjne mające zdolność sądową (tak jak spółka) dokonują czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym mają obowiązek wykazać swoje umocowanie, co wynika z art. 29 w związku z art. 28 § 1 P.p.s.a. Z kolei brak dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. w odniesieniu do spółek polega w szczególności na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W orzecznictwie zaś przyjęto, że powyższej wykładni wskazanych przepisów, w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców KRS, nie zmienia również treść art. 4 ust. 4a ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego i uzyskanie aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 P.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu Spółki konkretnych osób fizycznych, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 maja 2018 r., I FZ 116/18; z 23 sierpnia 2024 r., I FZ 191/24). W realiach niniejszej sprawy ustalono - czego nie kwestionuje się w zażaleniu – że Spółka nie złożyła w zakreślonym wezwaniem sądowym terminie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osoby do reprezentacji Skarżącej przez osobę podpisaną pod skargą. W związku z tym i z tej przyczyny zachodziły podstawy do odrzuceniu skargi. 3.2.3. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 P.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Sąd pierwszej instancji w wezwaniu z dnia 4 listopada 2019 r. pouczając o rygorze odrzuceniu skargi wskazał zatem na właściwy przepis. Pouczenie o rygorze pozostawienia pisma bez rozpoznania, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a., ma miejsce jedynie wtedy, gdy ustawa nie stanowi inaczej. Jeżeli braki ma pismo, będące np. skargą, przewodniczący, wzywając do uzupełnienia braków takiego pisma, poucza o rygorze odrzucenia skargi, a nie pozostawienia pisma bez rozpoznania 3.3. W konsekwencji brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 1