I FZ 182/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 871/21 odmawiające przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T. w Ł. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.414.2021.1.MG w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu.

Wyrokiem z 8 lutego 2022 r. o sygn. I SA/Łd 871/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. w Ł. (dalej jako: Strona lub Skarżący) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 sierpnia 2021 r. Odpis sentencji powyższego wyroku został uznany za doręczony pełnomocnikowi Strony w trybie tzw. doręczenia zastępczego z dniem 25 lutego 2022 r. (wg. adnotacji na przesyłce pierwsze awizowanie miało nastąpić 11 lutego 2022 r., zaś drugie 21 lutego 2022 r.). Pismem z 30 maja 2022 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, składając jednocześnie przedmiotowy wniosek. W uzasadnieniu wskazano, że przesyłka zawierająca odpis wyroku nie została doręczona pełnomocnikowi oraz nie otrzymał on ani pierwszego, ani powtórnego awiza. Autor wniosku wskazał, że kancelaria pełnomocnika działa bez zakłóceń i odbiera wpływającą korespondencję, natomiast w ostatnim czasie napotyka problemy z działaniami operatora pocztowego, w tym miało mieć miejsce doręczanie korespondencji do nieprawidłowych adresatów. Wskazano również, że 23 maja 2022 r. pełnomocnik uzyskała w korespondencji mailowej z WSA numer przedmiotowej przesyłki i za jego pomocą złożyła reklamację do operatora pocztowego. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 871/21 WSA w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Po zarysowaniu ram prawnych instytucji przywrócenia terminu Sąd stanął na stanowisku, że Strona nie uprawdopodobniła w należytym stopniu braku winy w niedochowaniu terminu. WSA skazał w tym względzie przede wszystkim na to, że z dołączonej korespondencji mailowej z operatorem pocztowym wynika, że nie pełnomocnik w istocie nie złożył reklamacji na doręczenie przesyłki w trybie do tego przewidzianym oraz nie wskazał żadnych innych działań podjętych w tym zakresie (m.in. złożenia reklamacji właściwym do tego kanałem czy skontaktowania się z naczelnikiem placówki pocztowej co zasugerował pracownik Poczty w załączonej korespondencji). Ponadto zdaniem WSA pełnomocnik nie dochował należytej staranności w monitorowaniu prowadzonej sprawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy zostało mu doręczone zawiadomienie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym 8 lutego 2022 r. Od powyższego postanowienie zażalenie wywiodła Strona, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) poprzez uznanie, że brak doręczenia wyroku nastąpił z winy pełnomocnika skarżącej. W uzasadnieniu swojego zażalenia Strona wskazała, że pełnomocnik nie odpowiada za nieprawidłowe działanie operatora pocztowego. Dodatkowo wskazano, że "nie jest prawdziwym stwierdzenie Sądu, że nie zostało również doręczone zawiadomienie o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Pełnomocnik otrzymał zawiadomienie, na dowód czego w załączeniu składa kserokopię zawiadomienia. Fakt ten świadczy o nierzetelności operatora pocztowego, który przesłał do Sądu informacje o braku doręczenia korespondencji [...]" (sic!). Kolejno autor zażalenia wskazał, że kancelaria pełnomocnika działa z zachowaniem należytej staranności i nie zdarzają się przypadki nieodebrania korespondencji Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 189 p.p.s.a. jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Natomiast zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej z wyłączeniem art. 185 § 2. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Kwestia, czy wniosek jest wniesiony w terminie wskazanym w tym przepisie, determinuje, czy sąd może w ogóle przystąpić do oceny merytorycznej przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów (tj. pod kątem uprawdopodobnienia, czy do uchybienia terminu doszło bez winy wnioskodawcy), gdyż w art. 88 p.p.s.a. ustawodawca przesądził, że spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że "pełnomocnik w osobie radcy prawnego wskazała, że o wydaniu wyroku w sprawie dowiedziała się 23 maja 2022 r." Takie stwierdzenie nie znajduje odzwierciedlenia we wniosku o przywrócenie terminu; kwestia zachowania terminu do jego wniesienia czy też wskazania (choćby gołosłownego) terminu w którym pełnomocnik dowiedział się o wydaniu wyroku nie została we wniosku (ani w późniejszym zażaleniu) w ogóle poruszona. Pełnomocnik wskazuje jedynie, że "pismem z dnia 23 maja 2022 r. pełnomocnik otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi informację o nr przesyłki poleconej zawierającej orzeczenie." Oprócz tego, z załączonej przez pełnomocnika korespondencji wprost wynika, że o wydaniu przedmiotowego wyroku dowiedział się on 20 maja 2022 r. – w załączonym przez pracownika wydruku pracownik Wydziału informacji Sądowej WSA napisał "w odpowiedzi na pismo z 20 maja 2022 r. przesłane za pośrednictwem poczty elektronicznej [...] wskazuję na numer adresowanej do pani przesyłki poleconej...", zaś temat wiadomości na którą odpowiadał ów pracownik brzmiał "nr listu poleconego". Prowadzi to zdaniem Sądu do wniosku, że co najmniej już w dniu 20 maja 2022 r. pełnomocnik Skarżącego powzięła informację o wydaniu przedmiotowego wyroku, gdyż bez tej wiedzy nie mogłaby wystosować przedmiotowego zapytania o "nr przesyłki poleconej zawierającej odpis sentencji wyroku z 8 lutego 2022 r." Wobec powyższego siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu upłynął najpóźniej dnia 27 maja 2022 r., natomiast przedmiotowy wniosek został złożony 30 maja 2022 r. W takim stanie rzeczy wniosek ów podlegał odrzuceniu w myśl art. 88 p.p.s.a. jako spóźniony i nie powinien być rozpoznawany merytorycznie, jak to uczynił Sąd pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w zw. z art. 88 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu.