I FZ 170/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 212/18 odmawiające przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 212/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił M.W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z 22 marca 2018 r. wezwał M.W. (dalej: "skarżący" lub "strona") do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone stronie 9 kwietnia 2018 r. Termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 16 kwietnia 2018 r. Pismem z 18 kwietnia 2018 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczeni wpisu, wskazując, że z powodu trudnej sytuacji finansowej nie miał możliwości uiszczenia wpisu od skargi w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając postanowienie wskazał, że trudna sytuacja majątkowa nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, skoro ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że z jego udziałem toczy się kilkanaście postępowań, co wiąże się z ponoszeniem kosztów. Właśnie ta okoliczność sprawiła, że nie dokonał wpłaty we właściwym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił, że do zarządzenia wzywającego do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi zostało dołączone pouczenie o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo trudności finansowych, na które skarżący się powołuje, nie skorzystał on z tej możliwości. Zatem trudno jest przyjąć, że brak uiszczenia wpisu w określonym terminie nastąpił bez zawinienia strony. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że trudna sytuacja finansowa oraz prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne i związane z nimi zajęcia komornicze, stanowiące próbę uprawdopodobnienia braku jej winy w uchybieniu terminowi, nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest prawidłowe. Brak było przesłanki z art. 87 § 2 P.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.