I FZ 167/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 982/13 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 6 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od grudnia 2006 r. do grudnia 2007 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 982/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. K. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 6 czerwca 2013 r., wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od grudnia 2006 r. do grudnia 2007 r. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie M. K. (dalej jako "skarżący") nie uprawdopodobnił by wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej mogło wyrządzić mu znaczną szkodę. Pełnomocnik podatnika motywował wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej toczącym się postępowaniem egzekucyjnym i długotrwałością postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej kontrahenta skarżącego. Sąd stwierdził, że choć w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie podatnika, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje, wystarczy do tego by wniosek został uwzględniony. Zdaniem Sądu, bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena tego, czy wyegzekwowanie zaległości podatkowej określonej w przedmiotowej sprawie rzeczywiście może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł pełnomocnik skarżącego, zarzucając naruszenie art. 63 § 3 P.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 6 czerwca 2013 r. wskutek przyjęcia, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania obowiązku określonego w decyzji. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, w rozpoznawanej sprawie trafnie Sąd I instancji przyjął, że bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena tego, czy wyegzekwowanie zaległości podatkowej określonej w przedmiotowej sprawie rzeczywiście może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę. Sytuacja ta jednak nie tylko nie została przez skarżącego udokumentowana, ale nawet nie została opisana we wniosku o wstrzymanie decyzji. Wskazać również należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest też to, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania W rozpoznawanej sprawie ocena wystąpienia jednej z dwóch przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. była niemożliwa. Tym samym rozpoznając zażalenie strony Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie przychylić się do argumentacji w nim zawartej. Wobec powyższego przyjąć należało, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. obowiązku wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 6 czerwca 2013 r., co prawidłowo ocenił Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. W kontekście argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zażalenia stwierdzić należy również, że postanowienie o zawieszeniu postępowania w żaden sposób nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w kwestii wstrzymania wykonania decyzji. Jeszcze raz podkreślić należy, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji determinuje art. 61 § 3 P.p.s.a., stanowiący katalog zamknięty i tylko na jego podstawie dokonuje się weryfikacji zasadności danego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie można zgodzić się także z pełnomocnikiem skarżącego, że dodatkową okolicznością przemawiającą za wstrzymaniem wykonania decyzji jest wątpliwe pod względem merytorycznym rozstrzygnięcie Sądu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania. Postanowienie to bowiem nie zostało przez stronę skarżącą zakwestionowane w drodze kontroli międzyinstancyjnej. Uwzględniając powyższą argumentację i oceniając prawidłowość rozważań Sąd I instancji w zakresie niewykazania przez skarżącego wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.