I FZ 166/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 257/21 odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2022 r. o sygn. akt I SA/Po 257/21 odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego WSA K. N. w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2021 r., nr 3001-IEW2.4253.68.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 257/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie G. sp. z o.o. zs. w P. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 grudnia 2022 r. o sygn. akt I SA/Po 257/21 odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego WSA K.N. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia postanowieniem z 25 kwietnia 2022 r. o sygn. akt I SA/Po 257/21 WSA w Poznaniu oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie wskazanych sędziów w tym, o wyłączenie sędziego WSA K. N. Następnie postanowieniem z 12 lipca 2022 r. WSA w Poznaniu oddalił zażalenie skarżącej na powyższe zażalenie. Pomimo tego Strona wnioskiem z 28 listopada 2022 r. ponownie wystąpiła o wyłączenie sędziego WSA K. N. Postanowieniem z 14 grudnia 2022 r. WSA w Poznaniu odrzucił ponowny wniosek o wyłączenie sędziego WSA K. N. Przesyłając odpis ww. postanowienia Sąd nie pouczał Skarżącej o możliwości zaskarżenia postanowienie. Pismem z 4 stycznia 2023 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, które to zostało odrzucone jako niedopuszczalne przez Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 17 stycznia 2023 r. Pismem z dnia 27 lutego 2023 r. Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie Sądu pierwszej instancji z 17 stycznia 2023 r. wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpatrzenie wniosku z 28 listopada 2022 r. w sposób merytoryczny oraz zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu Strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 22 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") poprzez uznanie, że Stronie nie przysługuje zażalenie na postanowienie z 14 grudnia 2022 r. w zakresie odrzucenia wniosku o wyłączenie sędziego, gdyż wbrew stanowi faktycznemu i treści wniosku z dnia 28 listopada 2022 r. nie ziściły się przesłanki do odrzucenia wniosku we wskazanym przepisie. 2) art.163 §1 p.p.s.a., poprzez uznanie, że uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji sporządza się tylko gdy przysługuje środek odwoławczy pomijając tym samym prawo Strony do zrozumienia podstaw zapadłego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie podniósł, że w przedmiotowej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 grudnia 2022 r., odrzucające ponowny wniosek Skarżącej o wyłącznie sędziego, zostało wydane na podstawie art. 22 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Wskazać w tym miejscu należy, co też uczynił już w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji, że Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w orzeczeniu z 6 lipca 2016 r. o sygnaturze II OZ 566/16 taką wykładnię stosowanych przepisów, potwierdza cel wprowadzenia do postępowania przed sądami administracyjnymi przepisu umożliwiającego odrzucenie ponownego wniosku o wyłączenie sędziego. Celem tym było przyspieszenie postępowania, jak wynika to z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), którą do art. 22 p.p.s.a. dodano § 4 przewidujący, m.in., że ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy (por. druk Sejmu VII Kadencji nr 1633). Cel ten nie byłby możliwy do osiągniecia, gdyby na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego przysługiwało zażalenie, tak jak ma to miejsce w przypadku postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Zaznaczyć również należy, że w myśl art. 22 § 4 p.p.s.a. postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego, jako niezaskarżalne, nie wymagało sporządzenia uzasadnienia. Jak wynika bowiem z art. 163 § 1 i 2 p.p.s.a., obowiązek uzasadnienia postanowienia związany jest ściśle z możliwością wniesienia środka zaskarżenia. Z analizy 163 § 2 p.p.s.a. należy wyprowadzić wniosek, że nakłada on na Sąd nie tylko obowiązek doręczenia z urzędu postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym ale również obowiązek sporządzenia jego uzasadnienia i jego doręczenia, gdy postanowienie to podlega zaskarżeniu. A contrario Sąd nie ma więc obowiązku sporządzenia uzasadnienia postanowienia, które nie podlega zaskarżeniu, co też miało miejsce w rozpatrywanej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sadu administracyjnego z 20 grudnia 2007 r. sygn. akt I OZ 901/07). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, stwierdzić należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do orzekania o kosztach