I FZ 16/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 200/20 odrzucające skargę P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia oddalić zażalenie.

I FZ 16/21 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 200/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę P. W. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 lipca 2017 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że skarżącego dwukrotnie wezwano do uiszczenia wpisu od skargi – raz na podstawie wydanego na mocy art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarządzenia z dnia 24 lutego 2020 r., w odpowiedzi na które to wezwanie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, drugi raz – po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy – na podstawie zarządzenia z dnia 6 lipca 2020 r., wzywającego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 lutego 2020 r. Skarżącego pouczono, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia będzie skutkować odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, nie uiszczając należnego wpisu od skargi. Przywołując art. 199, art. 200 § i 3, a także art. 168 § 1 i art. 170 p.p.s.a., sąd wskazał, że po prawomocnym i negatywnym dla skarżącego rozstrzygnięciu wniosku w przedmiocie prawa pomocy miał on obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu, a złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy skarżący został wezwany do wpłacenia należnego wpisu i pouczony o skutkach niezastosowania się do wezwania. Wpis nie został wpłacony, a zatem spełnione zostały przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi ze względu na jej nieopłacenie, podczas gdy bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego został skutecznie przerwany. Według skarżącego został on przedwcześnie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, gdyż złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy ze względu na pogorszenie sytuacji. Skarżący podniósł też, że wniesienie kolejnego wniosku było dopuszczalne, gdyż pierwszy wniosek nie został rozpatrzony merytorycznie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r., I FZ 159/09; 24 marca 2010 r., I OSK 444/10; 28 maja 2010 r., II FSK 1003/10; 26 stycznia 2015 r., II OSK 66/15). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że po otrzymaniu pierwszego wezwania do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie wpadkowe w tym zakresie prawomocnie zakończyło się dla skarżącego niekorzystnie, po czym skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Skarżący miał w takiej sytuacji obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r., II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia mu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 lutego 2020 r., nie uiścił prawem wymaganego wpisu od skargi. Warto też zauważyć, że – choć już po wydaniu zaskarżonego postanowienia – wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych został merytorycznie rozpatrzony, na mocy bowiem postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 listopada 2020 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie argumenty podnoszone w zażaleniu, że w związku ze złożeniem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, motywowanego zmianą okoliczności faktycznych i prawnych, skarżący przedwcześnie został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Na zakończenie należy wskazać, że analogiczną, jak zawarta w niniejszym postanowieniu, ocenę prawidłowości postanowienia odrzucającego skargę skarżącego w tożsamych co do zasady okolicznościach faktycznych i prawnych Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniach z dnia 11 lutego 2021 r., I FSK 1/21, z dnia 17 lutego 2021 r., I FZ 3/21, a także z dnia 23 lutego 2021 r., I FZ 17/21. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. ----------------------- 1