I FZ 156/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 21 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. W. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 418/24 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 stycznia 2024 r. nr 2401-IOV1-4103.18.2023.MWO w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i marzec 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając w trybie art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), zarządził dochodzenie w celu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia. D. W. (dalej: skarżący) na wezwanie Sądu wskazał bowiem kwotę 939.304,00 zł, natomiast Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargę jako wartość przedmiotu zaskarżenia podał kwotę 955.832,00 zł. W konsekwencji zarządzeniem z 9 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 418/24, Przewodniczący ustalił tę wartość na 955.832 zł, przyjmując wyliczenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Zarządzeniem 9 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 418/24, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego, do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 9.559 zł, wskazując na zastosowanie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535 dalej: rozporządzenie o wpisach). Na powyższe zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego skarżący złożył zażalenie. W zażaleniu zarzucił naruszenie art. 216 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że należnością pieniężną jest podatek naliczony wynikający z kwestionowanych faktur, który jest elementem konstrukcyjnym podatku, a nie zobowiązaniem podatkowym, zatem nieprawidłowe jest traktowanie go jako należności pieniężnej stanowiącej wartość przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym domagał się uchylenia tego zarządzenia i ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 939.304 zł, a wpisu na 9.393 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Należało odnotować, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a w każdym piśmie wszczynającym tego rodzaju postępowanie strona ma obowiązek podać "wartość przedmiotu zaskarżenia", jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty; jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia" (zob. art. 230 § 1 w związku z art. 215 i art. 216 P.p.s.a.). Tak sformułowane przepisy przy literalnym odczytaniu budzą pewne wątpliwości, gdyż przedmiotem zaskarżenia nigdy nie są bezpośrednio należności pieniężne, lecz wyłącznie akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a., mogące dotyczyć tego rodzaju należności. Z tej przyczyny zwrot "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć kontekstowo, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Prawodawca legislacyjnie o wiele zręczniej wypowiedział się w powyższej materii w rozporządzeniu o wpisach. W jego § 1 prawidłowo wskazano, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem". Treść powołanych przepisów nakazuje wyliczenie wpisu według wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Niemniej jednak, nie można zapominać, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która stanowi faktyczny przedmiot sporu zakreślony wniesioną skargą. Takie rozumienie wspomnianych przepisów wnika z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07 (ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 24). Powyższe nie oznacza przy tym, że sąd administracyjny jest bezwzględnie związany wskazaną przez skarżącego wartością, czy sposobem wyliczenia wpisu stosunkowego. Przepis art. 218 P.p.s.a. daje przewodniczącemu kompetencję do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia (w drodze dochodzenia) i ewentualnego ustalenia jej w innej wysokości od podanej w skardze. To z kolei może skutkować określeniem wpisu od pisma (np. skargi) w kwocie innej od zakładanej przez wnoszącego pismo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi złożonej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach była decyzja Dyrektora IAS w Katowicach z 30 stycznia 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 23 grudnia 2022 r. Decyzja ta określała rozliczenie w podatku VAT za luty i marzec 2016 r. odmiennie niż deklarował skarżący. Powodem jej wydania było zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku wykazanego w fakturach pochodzących od C. sp. z o.o. sp. k. w G. W kontekście powyższego Sąd I instancji prawidłowo w zaskarżonym zarządzeniu, obliczając wysokość wpisu sądowego od skargi, uwzględnił wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 955.832 zł. Mianowicie wartość tę wyliczył jako sumę podatku naliczonego z faktur kwestionowanych przez organ, a co do których skarżący uważał, że powinien zachować prawo do odliczenia i tego się domagał w złożonej skardze. Przyjęta wartość miała odzwierciedlenie w treści decyzji Dyrektora IAS z 30 stycznia 2024 r. (vide s. 4 decyzji). Wartość ta była prawidłowa i najbardziej oddawała za zakres, który uczyniono przedmiotem sporu w ramach zaskarżenia decyzji w sprawie dotyczącej podatku VAT za wspomniane okresy rozliczeniowe. Natomiast kwota "w.p.z." podana przez skarżącego w skardze stanowiła sumę określonych w decyzji zobowiązań podatkowych. Ich jednak wysokość z uwagi na specyficzny sposób rozliczania podatku VAT (podatek naliczony / podatek należny / kwota do zwrotu / kwota do przeniesienia / kwota zobowiązania) nie była determinowana wyłącznie spornymi fakturami, lecz całym ciągiem rozliczeń przypadających na dany okres miesięczny. Z tego powodu nie mogła stanowić miarodajnego punktu odniesienia w sprawie niniejszej. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 P.p.s.a. oddalił zażalenie jako niezasadne. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA