I FZ 155/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, , , po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 932/15 oddalające wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za luty 2006 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 932/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił M.D. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej. Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, że sytuacja finansowa skarżącego w żaden sposób nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Skarżący pozostaje na utrzymaniu żony, która uzyskuje stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3.772,95 netto z tytułu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Ponadto skarżący, który, jak podnosi, nie otrzymuje wynagrodzenia z uwagi na zajęcie konta bankowego pracodawcy - dokonuje wpłat pokaźnych sum pieniędzy na konto swojej żony - 20 stycznia 2016 r. była to kwota 2.500 zł, 19 stycznia 2016 r. - 3.000 zł, 11 stycznia 2016 r. - 1.306 zł, 19 grudnia 2015 r. - 2.860 zł, 3 listopada 2015 r. - 3.200 zł, 2 listopada 2015 r. - 1.340 zł. Saldo konta żony skarżącego 2 lutego 2016 r. wynosiło 19.364,11 zł, natomiast dostępne środki w ramach tego konta stanowiły 21.864,11 zł. Wpis sądowy od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 250 zł, a zatem jego uiszczenie nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego zmianę poprzez zwolnienie z opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez częściowe zwolnienie z opłaty od skargi kasacyjnej powyżej 100 zł. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że został pozbawiony możliwości zarobkowania bowiem organ podatkowy dokonał licznych zajęć w stosunku do jego pracodawcy, uniemożliwiając mu prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreślił, że jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie jego żony, natomiast wpłaty dokonane przez skarżącego na jej rachunek pochodziły z pożyczki udzielonej im przez córkę. Skarżący podkreślił, że oszczędności zgromadzone na rachunku stanowią zabezpieczenie środków na leczenie choroby skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Słusznie Sąd pierwszej instancji - po przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżący nie spełniła warunków uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika zatem, że to na stronie postępowania, będącej osobą fizyczną, spoczywa obowiązek wykazania, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie kosztów tego postępowania. Strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo dokładny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Okoliczności te powinny być zatem poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza w przypadku gdy sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek uzna, że oświadczenie w nim zawarte jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości płatniczych strony albo budzi ono wątpliwości. Wówczas na wezwanie sądu strona jest zobowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe w zakresie przedstawionym przez ten sąd (art. 255 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji po wykorzystaniu trybu wynikającego z art. 255 P.p.s.a trafnie przyjął, iż strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez nią postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaakcentować bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując analizy sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego polegającej na zestawieniu danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z nadesłanymi przez nią dokumentami źródłowymi zasadnie stwierdził, że brak jest podstaw by uznać, aby uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie przekraczało możliwości finansowe skarżącego. Na trudną sytuację finansową nie wskazuje również analiza złożonych wyciągów z rachunków bankowych. Wysokość wpisu od skargi kasacyjnej została określona na kwotę 250 zł. Przyrównując tę wartość do środków finansowych jakimi dysponuje skarżący wraz z małżonką, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej nie spowoduje postania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a postanowił jak w sentencji.