I FZ 151/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 5 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 210/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 22 listopada 2024 r., nr 2001-IOV-2.4103.42.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2022 r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie w tym podatku za wyżej wskazany okres postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 210/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 22 listopada 2024 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2022 r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie w tym podatku za wyżej wskazany okres. Odrzucając skargę sąd pierwszej instancji wskazał, iż pełnomocnik spółki został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie do akt postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwa lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi aktualnego na datę sporządzenia skargi wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej oraz złożenia oryginału lub skróconego uwierzytelnionego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego w dniu podpisania pełnomocnictwa bądź oryginału lub odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pełnomocnik spółki udzielił odpowiedzi na wezwanie i przesłał dokumenty, jednak na nadesłanym odpisie skróconym KRS widnieje data 10 czerwca 2025 r. Zatem sąd uznał, że nie wykazano by pełnomocnictwo podpisała osoba umocowana do reprezentacji skarżącej spółki w dacie widniejącej na dokumencie pełnomocnictwa (16 grudnia 2024 r.). W efekcie powyższego sąd pierwszej instancji wobec nieusunięcia braku formalnego skargi, odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 29 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię wskutek przyjęcia, że pełnomocnik skarżącej nie wykazał swojego umocowania, gdyż nie można stwierdzić by dokument pełnomocnictwa został podpisany przez osoby uprawnione, a nadto w ocenie sądu, tylko odpis z KRS z określoną na nim datą wydruku najpóźniej na dzień udzielenia umocowania może stanowić umocowanie pełnomocnika, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu wskazuje jednoznacznie, że: – ustawodawca nie określił takiej przesłanki, a w szczególności nie wskazał w nim rodzaju dokumentu wykazującego umocowanie osoby uprawnionej do działania w imieniu osoby prawnej, co więcej może nim być każdy dokument należycie ujawniający zasady reprezentacji; – ustawodawca nie wskazuje z jaką datą on ma być przedstawiony byleby wynikało z niego umocowanie do reprezentacji osoby prawnej aktualne w dacie dokonywania czynności, tj. podpisywania pełnomocnictwa; – umocowanie należy uznać za wykazane jeżeli osoba podpisana na pełnomocnictwie widniała w aktualnym odpisie rejestrze KRS; 2) art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że umocowanie pełnomocnika skarżącej z 16 grudnia 2024 r. budzi jakiekolwiek wątpliwości lub nie zostało wykazane, a następnie jego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pismem z 29 maja 2025 r. do przedłożenia odpisu z KRS aktualnego w dniu podpisania pełnomocnictwa a następnie odrzucenie skargi pomimo, iż w wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącej przedłożył pełnomocnictwo z 16 grudnia 2024 r. do działania w imieniu skarżącej aktualne na dzień sporządzenia skargi oraz przedłożył aktualny odpis z KRS z 10 czerwca 2025 r., z którego jednoznacznie wynika umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej spółki, zarówno w dacie jego udzielenia jak i dokonania wydruku odpisu z KRS, gdyż w tym terminie nie uległo ono nigdy zmianie; 3) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 i ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 685 ze zm.; dalej: "ustawa o KRS") poprzez ich niezastosowanie i pominięcie, że dane wpisane do rejestru KRS są prawdziwe a pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do KRS mają moc zrównaną z moc dokumentów urzędowych i jednoznacznie pozwalają stwierdzić, że jaka osoba jest umocowana do reprezentacji skarżącej widniejącej na dokumencie pełnomocnictwa; 4) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej spółki możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Stosownie zaś do treści art. 28 § 1 w związku z art. 29 P.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi zaświadczenia i pozostałe informacje (por. postanowienie NSA z 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07). Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 P.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 343/19). Niewykonanie w terminie nałożonego przez Sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższego stanowiska nie zmienia wskazana w art. 15 ustawy o KRS zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów, jak i okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa tej ustawy pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, tj. odpisów, odpisy, wyciągów i zaświadczeń oraz udzielanych informacji z Rejestru. W przedmiotowej sprawie na stronie skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania sądu pierwszej instancji i przedłożenia odpisu KRS oraz pełnomocnictwa do działania w imieniu strony przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie jak już wskazano pełnomocnik spółki był wezwany do: złożenia do akt postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwa lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi aktualnego na datę sporządzenia skargi wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej oraz złożenia oryginału lub skróconego uwierzytelnionego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego w dniu podpisania pełnomocnictwa bądź oryginału lub odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż odpis z Krajowego Rejestru Sądowego pozwala zweryfikować, czy pełnomocnictwo zostało udzielone przez osobę uprawnioną do działania w imieniu spółki. Niezbędnym jest wykazanie, czy osoba reprezentująca spółkę, udzielając pełnomocnictwa, była uprawniona do takiego działania. Osoby prawne dokonują bowiem czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 P.p.s.a.). Aby więc sąd mógł ocenić, czy ewentualne pełnomocnictwo zostało udzielone przez osobę upoważnioną, powinien był ocenić tę okoliczność na podstawie odpisu z KRS obejmującego swoją datą dane z dnia udzielenia pełnomocnictwa. Takie dokumenty, pomimo prawidłowego wezwania przez sąd pierwszej instancji, nie zostały jednak nadesłane. Pełnomocnik spółki, będący adwokatem złożył odpis pełnomocnictwa z 16 grudnia 2024 r. oraz wydruk aktualny z KRS z 10 czerwca 2025 r. W niniejszej sprawie kluczowym jest, że ze złożonego odpisu aktualnego z KRS, wynika, iż ostatni wpis do Krajowego Rejestru Sądowego został dokonany 17 kwietnia 2025 r., a więc już po dacie udzielenia pełnomocnictwa, tj.: 16 grudnia 2024 r. W tej sytuacji z nadesłanego odpisu KRS nie można jednoznacznie wnosić, że osoba podpisująca się pod pełnomocnictwem była umocowana do działania w imieniu spółki na dzień jego udzielania. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż pomimo tego, że sąd pierwszej instancji w treści wezwania do usunięcia braków formalnych skargi jasno sprecyzował, iż wzywa do złożenia odpisu z KRS aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa lub odpisu pełnego, pełnomocnik profesjonalny będący adwokatem wezwania tego nie wykonał. Skoro pełnomocnik nie był w posiadaniu odpisu z KRS aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa, to nic nie stało na przeszkodzie, by złożył odpis pełny tak jak wskazał to sąd pierwszej instancji w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi. Obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przez sądem administracyjnym. Mając zatem na uwadze, iż z przedłożonego odpisu z KRS nie można jednoznacznie wywieść, czy osoba podpisana pod pełnomocnictwem na dzień 16 grudnia 2024 r., tj. na dzień udzielenia pełnomocnictwa procesowego, była upoważniona do działania w imieniu strony skarżącej, to zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, że zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.