I FZ 150/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2026 r. sygn. akt III SA/Wa 236/25 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu do zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 236/25 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2019 r. do grudnia 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Wa 236/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd pierwszej instancji), działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), oddalił wniosek S. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: skarżąca, spółka) o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu do zażalenia na postanowienie tego Sądu z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 236/25 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie opisaną w komparycji postanowienia. Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 26 czerwca 2025 r., odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżąca w dniu 21 lipca 2025 r. (data nadania) wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z 28 lipca 2025 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. Przesyłkę zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia uznano za doręczono skarżącej w trybie art. 73 P.p.s.a. w dniu 19 sierpnia 2025 r. (k. 55 akt sądowych). Postanowieniem z 10 października 2025 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie z 26 czerwca 2025 r., z uwagi na nieuiszczenie wpisu od zażalenia. W piśmie z 10 listopada 2025 r. skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 26 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w dniu 18 sierpnia 2025 r. odbierała pocztę w urzędzie pocztowym. Urzędnik wydał 8 listów poleconych, lecz z nieznanych przyczyn przeoczył wydanie listu o nr [...] Doręczenie przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 26 czerwca 2025 r. zostało poddane kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 lutego 2026 r., sygn. akt I FZ 280/25. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak jest podstaw aby uznać, że skutek doręczenia, w myśl art. 73 § 3 wz. z § 4 P.p.s.a. nie wystąpił w dniu 19 sierpnia 2025 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (5 sierpnia 2025 r.). Skarżąca nie obaliła domniemania doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu w myśl art. 73 § 4 P.p.s.a. NSA nie dopatrzył się naruszeń prawa w tym zakresie. Z uwagi na nie poparcie żadnym dowodem nie uzyskało uznania sądu kasacyjnego twierdzenie skarżącej, że w dniu 18 sierpnia 2025 r. odbierała korespondencję w placówce pocztowej jednak z nieznanych jej przyczyn "urzędnik poczty przeoczył wydanie listu nr [...]". Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że jak wynika z adnotacji na potwierdzeniu odbioru dołączonym do przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 26 czerwca 2025 r. z uwagi na niedoręczenie przesyłki w dniu 5 sierpnia 2025 r. umieszczono zawiadomienie (awizo) w oddawczej skrzynce pocztowej. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżąca posiadała wiedzę o istnieniu wskazanej przesyłki. Podnoszony przez skarżącą brak wydania wskazanej przesyłki nie może stanowić o braku winy skarżącej. Skarżąca dysponując wiedzą o przesyłce winna była dołożyć należytej staranności przy odbiorze korespondencji, nawet jeśli odbiór dotyczył wielu przesyłek i zażądać wydania wskazanej korespondencji. W przypadku braku jej wydania skarżąca winna była złożyć reklamację do operatora pocztowego. Z treści wniosku skarżącej nie wynika, by podjęła takie czynności. Zażalenie na powyższe postanowienia wniosła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości. W ocenie skarżącej, spółka nie otrzymuje awizo do swojej skrzynki pocztowej oraz urzędnicy pocztowi nie wydają korespondencji rzetelnie poprzez pośpiech i nawał pracy, któremu są poddani. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 powołanej wyżej ustawy). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 powołanej wyżej ustawy). Zaznaczyć także należy, że z uwagi na treść art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, na podstawie podniesionych w nim okoliczności faktycznych ocenia czy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Tym samym to do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie uzasadnienie wniosku i ewentualnie dodatkowe poparcie swoich twierdzeń niezbędną dokumentacją, aby uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie jest uzasadnione, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W rozpatrywanej sprawie przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 26 czerwca 2025 r. nie została doręczona adresatowi, w związku z czym w dniu 5 sierpnia 2025 r. w oddawczej skrzynce pocztowej umieszczono zawiadomienie o jej pozostawieniu (awizo). Prawidłowo zatem ustalono, że skarżąca powzięła wiedzę o nadejściu adresowanej do niej korespondencji. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że akcentowana przez skarżącą okoliczność niewydania przesyłki przez operatora pocztowego nie stanowi przesłanki wyłączającej jej winę w uchybieniu terminu. Skarżąca, mając świadomość istnienia przesyłki, była zobowiązana do dołożenia należytej staranności przy jej odbiorze, w tym do zażądania wydania przedmiotowej korespondencji, nawet jeżeli w danym momencie odbierała wiele przesyłek. W przypadku ewentualnej odmowy lub braku jej wydania przez placówkę pocztową, naturalnym i wymaganym miernikiem staranności działaniem powinno być złożenie reklamacji u operatora wyznaczonego. Z treści wniosku nie wynika jednak, aby skarżąca podjęła tego rodzaju czynności. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że podnoszone we wniosku argumenty nie stanowią okoliczności uzasadniających przywrócenie uchybionego terminu. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.