I FZ 150/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 78/22 w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 listopada 2021 r., nr 2201-IOV-1.4103.15-46.2021/10/09 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2016 r. do sierpnia 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 78/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku sprostował oczywiste omyłki pisarskie w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wydanym w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2016 r. do sierpnia 2018 r., wpisując w miejsce dnia wydania postanowienia i dnia rozpoznania sprawy prawidłową datę, tj. "2 stycznia 2023 r." W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd powołał się na przepisy art. 156 § 1 i § 2 oraz art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej - "p.p.s.a.") i wskazał, że w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku omyłkowo wskazano jako datę wydania postanowienia oraz jako datę rozpoznania sprawy "2 stycznia 2022 r.", zamiast prawidłowo "2 stycznia 2023 r." Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 i § 2 w zw. z 166 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym sprostowaniu w treści wcześniejszego postanowienia, którego odpis został doręczony w dniu 25 stycznia 2023 r., albowiem: - nie podlegają sprostowaniu w trybie art. 56 § 1 p.p.s.a. oczywiste błędy pisarskie, które wystąpiły w odpisie doręczonego stronie orzeczenia; - stwierdzone błędy były istotne - nie stanowiły oczywistych omyłek w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a.; - skarżący został wprowadzony w błąd co do daty wydania wcześniejszego postanowienia, które zaskarżył zażaleniem; - skarżącemu nie doręczono prawidłowego odpisu postanowienia z dnia 2 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Na podstawie art. 166 p.p.s.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, a przy tym nie prowadzi do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, albowiem takie działanie dopuszczalne jest wyłącznie w drodze zaskarżenia orzeczenia we właściwym trybie. Przedmiotem sprostowania wyroku (postanowienia) mogą być niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Wykładnia gramatyczna art. 156 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak również z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 156). W komparycji postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wydanym w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 listopada 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dwukrotnie błędnie wpisał "2 stycznia 2022 r.", zamiast "2 stycznia 2023 r." - jako datę wydania postanowienia i rozpoznania sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywisty charakter powyższych omyłek nie może budzić wątpliwości, chociażby z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia - Sąd pierwszej instancji rozpoznał wniosek skarżącego o przywrócenie terminu złożony w dniu 6 grudnia 2022 r. Należy zauważyć, że we wniesionym zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący dwukrotnie prawidłowo wskazał datę wydania postanowienia, tj. 2 stycznia 2023 r. Oznacza to, że skarżący, wbrew twierdzeniom obecnie rozpatrywanego zażalenia, nie miał wątpliwości, w jakim dniu wydano orzeczenie i że wskazana na nim data jest błędna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, potwierdza to fakt, że w celu stwierdzenia powyższej omyłki nie była konieczna pogłębiona analiza akt postępowania, zaistniałe nieprawidłowości były natychmiast rozpoznawalne i wynikały z treści orzeczenia. Ponadto, odnosząc się do przywołanego przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 1624/16, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wyrażony w tym wyroku pogląd, zgodnie z którym nie podlega sprostowaniu w trybie art. 156 § 1 p.p.s.a. oczywisty błąd pisarski, który wystąpił w odpisie doręczonego stronie orzeczenia, został sformułowany tle odmiennego stanu faktycznego i odnosił się sytuacji, w której stwierdzony błąd dotyczył wyłącznie odpisu orzeczenia, a nie jego oryginału. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.