I FZ 143/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Po 1553/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 22 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń i od marca do grudnia 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowienie Sądu I instancji Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1553/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku R. P., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 22 sierpnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące: styczeń i od marca do grudnia 2009 r. 2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy, sąd I instancji podał, że argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczają się do niczym nie popartego twierdzenia, iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody podatnikowi. Skarżący wskazał, że określona w zaskarżonej decyzji należność podatkowa opiewa na bardzo wysoką sumę 180.363 zł i w razie jej egzekucji zostanie on pozbawiony możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i spowoduje to znaczną szkodę w jego majątku. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Choć skarżący wskazał potencjalny skutek, jaki może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji w jego majątku, to do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym skarżącego (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków). Takich pełnych danych skarżący nie przedłożył. Okoliczność ta wynika wprost z postanowienia Sądu z dnia 8 marca 2017 r., mocą którego utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2017 r. oddalającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. 3. Zażalenie W zażaleniu skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. 4.2. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłankami zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji ochrony tymczasowej, uregulowanej w art. 61 § 3 P.p.s.a., jest związane z wykonaniem zaskarżonego aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu, sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego. Z komentowanego przepisu należy zatem wyprowadzić podstawową przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jaką jest wykazanie istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu, w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno ponadto wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przyczyną odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji był brak jakiejkolwiek argumentacji skarżącego na poparcie wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Podstawą działania sądu administracyjnego w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, uczynić należy niewątpliwie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, jednakże ocena spełnienia przesłanek zastosowania instytucji ochrony tymczasowej nie może abstrahować od argumentacji skarżącego, która obrazowałaby zasadność zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. w konkretnej sprawie. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie pozwala sądowi administracyjnemu podjąć samodzielnych ustaleń na podstawie akt sprawy w kierunku zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać, jakie dowody chciałby przedstawić wnioskodawca, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest rolą sądu domniemywanie, gdzie strona skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sad Administracyjny uznał, że brak argumentacji skarżącego na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwił sądowi I instancji odniesienie się do przesłanek zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a., co wykluczyło udzielenie mu ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu. 4.3. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.