I FZ 142/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 7 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1525/19 odmawiające przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1525/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił A. sp. z o.o. z siedzibą w S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 12 czerwca 2019 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2018 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 sierpnia 2019 r., Skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych złożonej skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej oraz podanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona 11 września 2019 r. M.B. W zakreślonym terminie nie przedłożono dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej ani nie podano numeru KRS ani żadnego innego numeru identyfikacyjnego spółki. Postanowieniem z 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1525/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę spółki wskazując, że w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi. Następnie spółka wniosła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazała, że informację o konieczności usunięcia braków formalnych powzięła dopiero w otrzymanym postanowieniu Sądu z 30 października 2019 r. Wskazała, że niezłożenie dokumentów nie było z winy spółki, bowiem w korespondencji nie było wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołała się na okoliczność, że w odebranej przesyłce sądowej nie było wezwania do uzupełnienia braków formalnych. W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie świadczą o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu bowiem zgodnie z adnotacją poczynioną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawierała "poucz. o art., poucz. o koresp. elektronicznej, wezw. do uzup. braków, odpis odp. na skargę". Nie ma zatem wątpliwości, że przedmiotowa przesyłka zawierała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka podniosła, że w otrzymanej od Sądu korespondencji otrzymała jedynie odpis odpowiedzi organu na skargę, pouczenie o warunkach wnoszenia pism oraz ich doręczania za pomącą środków komunikacji elektronicznej, pouczenie o treści przepisów. Przesyłka nie zawierała wezwania do uzupełnienia braków skargi. Podkreślono, że skarżąca nie miała wiedzy o żądaniu Sądu w zakresie złożenia dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającej sposób reprezentacji. W trakcie odbioru przesyłki na poczcie nie miała możliwości weryfikacji zawartości koperty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. W przedmiotowej sprawie pouczenie o treści przepisów, o warunkach wnoszenia pism oraz ich doręczania przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określenie sposobu reprezentacji strony skarżącej oraz do podania nr KRS bądź, w przypadku jego braku, innego numeru identyfikacyjnego (wezwanie zawierało także pouczenie o skutkach nieuzupełnienia tych braków), odpis odpowiedzi na skargę zostały 23 sierpnia 2019 r. przekazane do ekspedycji za pośrednictwem poczty. Zawartość przesyłki została opisana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, z którego wynika, że wszystkie te dokumenty zostały przesłane do spółki przez Sąd pierwszej instancji i doręczone 11 września 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw aby kwestionować zawartość tej przesyłki skoro wynika ona zarówno z tego dokumentu pocztowego, jak również z adnotacji starszego inspektora sądowego z 23 sierpnia 2019 r. o wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego. Prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Samo twierdzenie strony, że przesyłka nie zawierała wszystkich pism wyraźnie wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jest niewystarczające do obalenia tego domniemania. Także przedłożenie sądowi kserokopii czterech skierowanych do skarżącej pism nie może dowodzić, że w kopercie nie było jeszcze innego pisma – wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak było przesłanki z art. 87 § 2 P.p.s.a. by wniosek skarżącej o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.