I FZ 141/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po wstępnym zbadaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2556/20 w przedmiocie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 października 2020 r., nr 1401-IOV-4.4103.253.2019.EK w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. i 2015 r. postanawia: zwrócić zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w celu usunięcia dostrzeżonego braku w zakresie wykazania dokumentem legitymacji zażaleniowej skarżącej spółki.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2556/20, wydanym w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. i 2015 r., postanowił: 1) podjąć z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne zawieszone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2556/20; 2) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 3) zwrócić stronie skarżącej P. sp. z o.o. z siedzibą w J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 50.000 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. 2. Pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. Spółka, zastępowana przez adw. D. S., wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2556/20. 3. Zażalenie Spółki wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie zostało zarejestrowane pod dwoma sygnaturami, a to jako zażalenie na postanowienie z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2556/20, w przedmiocie podjęcia postępowania sądowoadministracyjnego (sygn. akt I FZ 140/25) oraz jako zażalenie na postanowienie z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2556/20, w przedmiocie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego (sygn. akt I FZ 141/25). 4. W wyniku wstępnego badania w ramach niniejszej sprawy zażalenia Spółki na ww. postanowienie o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego (wyrażone w punkcie 2 sentencji postanowienia z dnia 16 czerwca 2025 r.) Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł, że nie wszystkie wymogi formalne do złożenia takiego zażalenia przez Spółkę zostały spełnione. 4.1. Zażalenie, wyrażone pismem z dnia 30 czerwca 2025 r., zostało sporządzone i wniesione przez adw. D. S., ale nie w imieniu własnym, lecz jako osobę działającą w imieniu i na rzecz Spółki. W treści zażalenia Spółka została wprost wskazana jako "Skarżąca", czyli w tym przypadku podmiot, który wnosi zażalenie. 4.2. Jednocześnie z akt sądowych przekazanych wraz z zażaleniem nie wynika w sposób jednoznaczny, aby Spółka miała obsadzony zarząd i tym samym mogła podejmować czynności procesowe w postępowaniu sądowym obejmującym etap zażaleniowy. Tego rodzaju czynnością jest zaś niewątpliwie czynność wniesienia zażalenia, w tym również, gdy następuje ona przez pełnomocnika. W świetle zatem akt sądowych powstają istotne wątpliwości co do wykazania legitymacji zażaleniowej Spółki. 4.3. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). W świetle zaś art. 26 § 1 P.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Przy czym uwzględnić trzeba, że zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, a jak stanowi art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. 4.4. Na tle powyższych przepisów stwierdzić należało, że nie jest wiadome w oparciu o jaki dokument Sąd pierwszej instancji ustalił i przyjął, że ma do czynienia z zażaleniem skutecznie wyrażonym przez Spółkę, które "tylko" sporządził i wniósł w jej imieniu pełnomocnik w osobie adw. D. S. Mimo to zażaleniu nadano dalszy bieg, w tym poddano je ocenie z perspektywy art. 195 § 2 P.p.s.a., jak również zarządzono jego przedstawienie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (karty: 543 i 548 akt sądowych). Czynności te były zatem przedwczesne, skoro zachodziła konieczność usunięcia dostrzeżonych braków na polu właściwego wykazania legitymacji zażaleniowej (tj. istnienia po stronie Spółki zdolności procesowej, którą to Spółkę jako stronę postępowania zażaleniowego i mocodawcę miał reprezentować wymieniony adwokat). 5. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 in fine w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił o zwróceniu zażalenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w celu usunięcia dostrzeżonego braku formalnego.