I FZ 139/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie z zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 20/17 w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze wniosku E. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 31 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Postanowieniem z 28 kwietnia 2017 r., VIII SA/Wa 20/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez E. S. (dalej: skarżąca) decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 31 października 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji uznał, że podniesione przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności, bez podania przez skarżącą danych liczbowych dotyczących sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych skarżącej, na tle zobowiązania podatkowego, które skarżąca winna uiścić, nie potwierdzają jej obaw dotyczących niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił ponadto, że skarżąca nie wskazała negatywnych dla niej skutków, które mogą powstać w związku z podjęciem próby wykonania decyzji. W konsekwencji Sąd odmówił przyznania skarżącej ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu na ww. postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie skarżącej wykazała ona swoją sytuację finansową, majątkową i zdrowotną, dołączając dokumenty potwierdzające powyższe. Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że Sąd bezpodstawnie ograniczył się do badania treści wniosku skarżącej, z pominięciem materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny legalności rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Należy przypomnieć, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji DIS wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w skardze na decyzję wniesioną do Sądu pierwszej instancji. Postanowieniem z 24 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 13 lutego 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy ze względu na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego, tj. braku złożenia wniosku na ustawowym formularzu. Należy jednak podkreślić, że w toku postępowania wpadkowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy skarżąca przedstawiła dokumenty obrazujące jej sytuację finansową (m.in. decyzję o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku oraz zeznanie podatkowe za 2015 r.; k. 21-25 akt sądowych). Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy przypomnieć, że przyznanie ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. uwarunkowane jest spełnieniem przez skarżącego przesłanek określonych w tym przepisie – tj. wykazania, że wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji obowiązek wykazania okoliczności przemawiających za wstrzymaniem aktu powinna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona. Należy jednak podkreślić, że sąd administracyjny zasadność wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji, że strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ogólnikowo i lakonicznie umotywowała wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, nie przedstawiając żadnych danych umożliwiających weryfikację jej sytuacji finansowej, a w konsekwencji ocenę istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie skarżącej ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jednak w żaden sposób nie odniósł się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, m.in. złożonych przez skarżącą dokumentów w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie wynika, czy Sąd badał materiał dowodowy a jeśli tak to z jakich powodów uznał, że przedstawione dowody nie mają wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd powinien skonfrontować twierdzenia skarżącej sformułowane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.