I FZ 138/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 219/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28 lutego 2024 r., nr 0601-IOV-2.4103.69.2023.9 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 219/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił K. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 28 lutego 2024 r., nr 0601-IOV-2.4103.69.2023.9 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, które nie nadaje się do wykonania, a w szczególności w drodze przymusu, nie może spowodować bezpośrednich zagrożeń w postaci wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia dla niego skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), a także wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz uchylenie w całości poprzedzających go decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 28 lutego 2024 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z 27 listopada 2023 roku, nr [...] oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Należy się zgodzić z poglądem, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, Postępowanie..., s. 146; Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3, poz. 54, teza 1). Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12, LEX nr 1166138). W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: 1) stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, 2) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, 3) stwierdzające niedopuszczalność odwołania – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (uchwała NSA (7) z 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, ONSAiWSA 2024/1, poz. 3). Mając na uwadze powyższe w rozpoznawanej sprawie, zgodzić należało się z Sądem pierwszej instancji, że wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest bezzasadny, bowiem analogicznie jak w przypadku rozstrzygnięć objętych powołaną powyżej uchwałą NSA z 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania. W okolicznościach niniejszej sprawy za prawidłowe należy więc uznać rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3