I FZ 137/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 821/18 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 821/18 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w postanowieniu z 28 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 821/18, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", odmówił A. B. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z 20 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 821/18. Zdaniem bowiem WSA argumentacja Skarżącej, że do błędnego sformułowania wniosku doszło na skutek błędu pisarskiego nie może przemawiać za przywróceniem terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o jego uchylenie i zmianę w całości. Argumentowała, że jej intencją przy składaniu wniosku z 21 lutego 2019 r. było uzyskanie odpisu wyroku z uzasadnieniem, jedynie przez błąd pisarski nie dodała słowa "z uzasadnieniem". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Artykuł 141 § 2 P.p.s.a. stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 P.p.s.a.). Artykuł 45 ust. 1 Konstytucji RP gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W rozpoznawanej sprawie, wydanym na rozprawie wyrokiem z 20 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 821/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 30 sierpnia 2018 r. We wniosku z 21 lutego 2019 r. (data nadania) Strona zwróciła się do Sądu pierwszej instancji o "(...) przesłanie wyroku Sądu z dnia 20.02.2019 r., w sprawie o sygn. akt: I SA/Lu 821/18 (...)". Odpis wyroku, po uiszczeniu opłaty kancelaryjnej w kwocie 10 zł Skarżąca otrzymała 15 marca 2019 r. 20 marca 2019 r. Skarżąca złożyła pismo, w którym wyjaśniła, że intencją złożonego przez nią wniosku z 20 lutego 2019 r. było otrzymanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, gdyż zamierzała składać skargę kasacyjną. Argumentowała, że do jej wniosku wkradł się błąd pisarski, gdyż nie dodała słowa z uzasadnieniem, dlatego też prawidłowa jego treść powinna brzmieć "Wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem". Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wprowadzenie wymogów formalnych pism składanych do Sądu, dotyczących ich treści, opłat i terminów przyczynia się do usprawnienia postępowań sądowych w poszczególnych sprawach, zapewnia pewność obrotu prawnego i jako takie nie może być traktowane jako naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu. W przypadku jednak uzasadnionych wątpliwości, dotyczących istotnej z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy, treści żądania Strony postępowania niereprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, rygoryzm formalny ustąpić powinien przed prawem do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji, w ocenie NSA, mając na uwadze, że wniosek strony o "(...) przesłanie wyroku Sądu z dnia 20.02.2019 r., w sprawie o sygn. akt: I SA/Lu 821/18 (...)" złożony został do WSA w terminie 7 dni, o którym mowa w art. 141 § 2 P.p.s.a., powinien powziąć wątpliwość, czy dotyczy on jedynie nadesłania odpisu sentencji wyroku i zwrócić się w związku z tym do strony o wyjaśnienie tej kwestii. W sytuacji, gdy tego nie zrobił, pismo Strony z 20 marca 2019 r. potraktowane być powinno jako uzupełnienie wniosku z 21 lutego 2019 r., a Strona po wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, takie uzasadnienie powinna otrzymać. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.