I FZ 130/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1536/16, o odrzuceniu skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 września 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2010 r. postanawia: uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1536/16

1. B. spółka z o.o. w C. (dalej: Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 września 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2010 r. 2. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1536/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił powyższą skargę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że: - w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 listopada 2016 r. wezwano do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa do występowania w imieniu Spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do nadesłania dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Spółki przez osobę udzielającą pełnomocnictwa (nadesłanie pełnego odpisu KRS lub odpisu KRS z dnia udzielenia pełnomocnictwa); - wezwanie zostało przesłane na adres pełnomocnika Spółki podany w skardze i wobec nieobecności adresata pozostawione w urzędzie pocztowym do odbioru, o czym stosowne zawiadomienie w postaci awiza umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej; - przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 27 grudnia 2016 r.; - w wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 3 stycznia 2017 r., braki formalne skargi nie zostały uzupełnione; - w podanych okolicznościach skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) 3. Na postanowienie Sądu pierwszej instancji Spółka złożyła zażalenie. Wniosła w nim o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 73 P.p.s.a. przez błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, mimo braku doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi na adres Spółki podany w skardze. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie jako usprawiedliwione podlegało uwzględnieniu. 4.2. W rozpoznanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 27 grudnia 2016 r. na podany w skardze adres Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela takiej oceny. Uważa przeciwnie, albowiem próba doręczenia przedmiotowej przesyłki nastąpiła z naruszeniem prawa z uwagi na podanie w doręczanej korespondencji wadliwego adresu. 4.3. Zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a. sąd może dokonywać doręczeń między innymi przez operatora pocztowego. Z kolei pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców wpisanych do rejestru sądowego doręcza się na adres w nim podany, chyba że strona wskazał inny adres do doręczeń, z tym, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika, to jemu należy doręczać takie pisma, o czym stanowi art. 67 § 3 i § 5 P.p.s.a. Jeżeli doręczenie nie może nastąpić w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy na okres czternastu dni. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe - na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w tym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Z upływem ostatniego dnia tego terminu ziszcza się - w znaczeniu prawnym - doręczenie pisma (zob. art. 73 P.p.s.a.) 4.4. Z sądowych akt sprawy wynika, że w pierwszym piśmie procesowym Spółki, tj. skardze, którą w jej imieniu podpisał pełnomocnik w osobie D.W., jako jedyny adres podano adres Spółki: "ul. X, w C.". Ten adres należało zatem przyjąć jako właściwy do doręczenia podanemu w skardze pełnomocnikowi Spółki wezwania o usunięcie braków formalnych skargi w zakresie wykazania stosownymi dokumentami umocowania owego pełnomocnika. Obowiązkiem pełnomocnika jest bowiem dbanie o to, aby w każdym czasie nie tylko dysponował właściwym mandatem reprezentacyjnym, ale i mógł odpowiednio wykazać jego istnienie przy czynnościach procesowych podejmowanych w imieniu podmiotu, którego reprezentowania się zobowiązał (por. art. 35 § 1 i § 2, art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 P.p.s.a.) Tymczasem wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi prawidłowo wystosowano na ręce pełnomocnika Spółki, ale pod inny adres niż został podany w skardze. Mianowicie wysłano je na adres: "ul. Y w C.", zamiast: "ul. X. w C.". Świadczyły o tym nie tylko kopia wezwania znajdująca się w aktach sądowych (karta 10), ale przede wszystkim sama przesyłka listowa zawierająca owo wezwanie wraz z dołączonym do niej "Potwierdzeniem odbioru w sprawie sądowoadministracyjnej" (karta 11 akt sądowych). Tylko zaś te ostatnie (koperta i potwierdzenie odbioru), po opatrzeniu odpowiednimi adnotacjami wymaganymi przy trybie doręczania przez operatora pocztowego pism sądowych w postępowaniu cywilnym (zob. art. 65 § 2 P.p.s.a.), mogą stanowić podstawę do uznania przesyłki za doręczoną adresatowi na zasadzie fikcji prawnej przewidzianej w art. 73 P.p.s.a. Przyjąć zatem należało, że podejmowane przez operatora pocztowego próby doręczenia przesyłki pełnomocnikowi Spółki miały miejsce pod wadliwym adresem. Mając jednocześnie na uwadze daleko idące skutki prawne, jakie wywołuje fikcja doręczenia korespondencji w postępowaniu sądowym, jakiekolwiek odstępstwa, niejasności czy uproszczenia w zakresie wymogów ją statuujących nie mogą być akceptowalne. Z tego więc powodu żadnego istotnego znaczenia dla wyrażonej w poprzednim akapicie oceny nie mogła mieć - niewiadomego pochodzenia co do jej autora i czasu dokonania oraz zadziwiająca w sposobie realizacji - próba zmiany ulicy zapisanej w treści wezwania umieszczonego w kopercie poprzez naniesienie swoistej poprawki na przezroczystym okienku tej koperty. Tą zaś "poprawką" prawdopodobnie zasugerował się Sąd pierwszej instancji, wadliwie stwierdzając, że wezwanie przesłano na adres podany w skardze. W przedstawionych okolicznościach nie można zatem było mówić o prawidłowym doręczaniu przesyłki, a tym samym o doręczeniu wezwania na skutek upływu terminu do odbioru przesyłki złożonej w placówce pocztowej. Już bowiem pierwsza z prób jej dostarczenia nie mogła odnieść zamierzonego skutku, gdyż podjęto ją pod błędnym adresem. Cytowane wyżej przepisy wprost wskazują, że zawiadomienie pozostawia się w skrzynce pocztowej adresata lub na jego drzwiach. W realiach niniejszej sprawy zawiadomienie nie mogło zostać pozostawione w skrzynce pocztowej adresata, gdyż przesyłka była dostarczana pod inny adres niż adres Spółki. Słusznie więc podniesiono w zażaleniu, że pod wskazanym w skardze adresem Spółki nie była awizowana korespondencja. Stwierdzić zatem należało, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie odrzucił skargę Spółki, gdyż uczynił to w sytuacji, gdy wezwanie do uzupełnieniu jej braków formalnych nie zostało skutecznie doręczone. 4.5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., uchylił postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę. Wobec braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych o kosztach postępowania nie orzekano.