I FZ 122/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3257/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2008 r. czerwiec 2009 r. oraz grudzień 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie

I FZ 122/16 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 3257/14, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.,) dalej p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r., w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 i 2010 roku. Wyrokiem z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3257/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.R. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 i 2010 roku. Powyższy wyrok stał się prawomocny od dnia 25 sierpnia 2015 r. Skarżący w dniu 19 listopada 2015 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wyjaśnił, że o wydanym wyroku dowiedział się przez przypadek w dniu 12 listopada 2015 r. Oświadczył, że po zapoznaniu się z aktami sprawy dowiedział się, że przesyłka zawierająca informację o terminie rozprawy po dwukrotnym awizowaniu została uznana za doręczoną z dniem 1 lipca 2015 r. w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do powyższej kwestii Skarżący podniósł, że awizo nie zostało mu doręczone, w związku z czym nie miał możliwości odbioru powyższej korespondencji. Wyjaśnił, że w okresie, w którym przesyłka była doręczana był obecny pod adresem ul. [...] w W. W związku z powyższym Skarżący zakwestionował prawidłowość awizowania przesyłki w konsekwencji czego wystąpił z reklamacją do operatora pocztowego. Poczta Polska SA w piśmie z dnia 5 lutego 2016 r., (k. 120) będącym odpowiedzią na wezwanie Sądu do udzielenia odpowiedzi na jakim etapie przebiega postępowanie reklamacyjne w opisanej powyżej sprawie poinformowała, że po rozpatrzeniu skargi Skarżącego dotyczącej przesyłki o numerze nadania [...] ustalono, że ww. przesyłka została pobrana do doręczenia w dniu 17 czerwca 2015 r., i z uwagi na nieobecność osób uprawionych do jej odbioru awizowana. W dniu 25 czerwca 2015 r. nastąpiło ponowne awizo. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie, w dniu 3 lipca 2015 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy. Jednocześnie Poczta Polska SA poinformowała, iż druk zawiadomienia informujący o nadejściu przesyłki jest dokumentem doręczanym do oddawczej skrzynki pocztowej bez pokwitowania osoby uprawnionej do jej odbioru. W związku z powyższym, Poczta nie ma technicznej możliwości odtworzenia czynności wykonywanych przez listonosza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, o czym mowa w 86 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu przytoczone przez Skarżącego okoliczności, tj. niepozostawienie przez pracownika Poczty awiza informującego o przesyłce, nie były przekonujące. Sąd argumentował, że z dołączonej do akt przesyłki zaopatrzonej w zwrotne potwierdzenie odbioru jednoznacznie wynika, iż zawiadomienie o terminie rozprawy było dwukrotnie awizowane (17 i 25 czerwca 2015r.,), a zatem brak było podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. Sąd dodał, że twierdzenia Skarżącego oparte na jego wiedzy nie znalazły potwierdzenia w żadnych innych okolicznościach o charakterze zobiektywizowanym. Sąd podkreślił, że Poczta Polska SA odpowiadając na reklamację Skarżącego, w oparciu o znajdującą się w jej posiadaniu dokumentację, potwierdziła zaistnienie okoliczności faktycznych, tj. opisaną powyżej dwukrotną awizację przesyłki skierowanej do Skarżącego zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżył je w całości oraz wniósł o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący ponownie podniósł, że nie doręczono mu w oddawczej skrzynce pocztowej awiza o pozostawieniu przesyłki zawierającej wezwanie na rozprawę w Urzędzie Pocztowym [...], ani w dniu 17 czerwca 2015 roku, ani w dniu 25 czerwca 2015 roku. Do zażalenia załączono kopię pism Poczty Polskiej SA z dnia 8 grudnia 2015 roku oraz z dnia 3 lutego 206 roku stanowiących odpowiedź na reklamację Skarżącego w sprawie doręczenia spornej przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że analiza akt sprawy wskazuje, że Skarżący w rozpoznawanej sprawie występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, dokonał czynności do dokonania której terminu uchybił, to jest złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a. Skarżący dochował również wymaganego ustawą trybu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, to jest złożył wniosek do sądu, w którym czynność miała być dokonana, czym wypełnił dyspozycję art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżący zachował także ustawowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wynikający z art. 87 § 1 p.p.s.a. Zadeklarował, że o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu 12 listopada 2015 roku, zaś z wnioskiem o przywrócenie terminu w rozpoznawanej sprawie wystąpił w dniu 19 listopada 2015 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący nie spełnił natomiast wynikającej z art. 87 § 2 p.p.s.a., przesłanki przywrócenia terminu. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Podniósł po raz kolejny, że nie został zawiadomiony o terminie rozprawy w dniu 24 lipca 2015 roku, gdyż nie doręczono mu przesyłki zawierającej zawiadomienie w tym przedmiocie. Tymczasem, wbrew twierdzeniom Skarżącego, okoliczności faktyczne wynikające ze zgromadzonych akt sprawy, upoważniały Sąd pierwszej instancji do uznania, że w wypełniona została dyspozycja art. 73 § 4 p.p.s.a., a sporną przesyłkę doręczono zgodnie z trybem wymienionym w art. 65 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 roku w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j., Dz. U. z 2013 r., poz. 1350 ze zm.,) dalej rozporządzenie. Aby bowiem w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 65 § 2 p.p.s.a. doręczyć pismo sądowe należy, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia. W myśl § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu i potwierdzeniu odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis. Znajdujący się w aktach sprawy (k. 89) dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru w związku z jej niedoręczeniem adresatowi, dozorcy domu, administracji domu, dorosłemu domownikowi, sołtysowi ani upoważnionemu pracownikowi, zawiera adnotację o pozostawieniu spornej przesyłki w placówce pocztowej - Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 17 czerwca 2015 r., o czym Skarżący miał zostać poinformowany poprzez umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje też podpis osoby doręczającej. Informację tej treści umieszczono na stronie adresowej przesyłki. Powtórnej awizacji dokonano w dniu 25 czerwca 2015 r., co wynika z adnotacji na stronie adresowej spornej przesyłki, opatrzonej również podpisem doręczającego. Analizowany dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiera też wzmiankę, że przesyłki nie doręczono gdyż, nie podjęto jej z placówki pocztowej w terminie. Tej samej treści uwaga widnieje na stronie adresowej przesyłki. Oznacza to, że wbrew stanowisku Skarżącego, w rozpoznawanej sprawie podjęto dwukrotną próbę (17 czerwca i 25 czerwca 2015 r.,) doręczenia spornej przesyłki jej adresatowi, zgodnie z trybem wyrażonym w art. 65 § 2 p.p.s.a. oraz przepisami rozporządzenia. Dało to podstawę do możliwości zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 73 § 1 - § 4 p.p.s.a. poprzez zastosowanie fikcji prawnej doręczenia przesyłki w dniu 1 lipca 2015 r. Przepis ten, może stworzyć fikcję prawną skutecznego doręczenia pisma sądowego jedynie pod warunkiem zachowania trybu doręczania pism w postępowaniu sądowym, o którym mowa w art. 65 § 2 p.p.s.a. Tryb ten w rozpoznawanej sprawie został zachowany, a Skarżący w zażaleniu nie podważył w sposób skuteczny okoliczności faktycznych wynikających z dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru czy z adnotacji znajdujących się na stronie adresowej spornej przesyłki. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawierając w rozdziale 4 Działu III regulację dotyczącą doręczania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stanowi przede wszystkim, że sąd doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Pisma doręcza się stronie albo działającemu za nią przedstawicielowi lub ustanowionemu pełnomocnikowi. W myśl art. 69 p.p.s.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu, miejscu pracy lub tam gdzie się adresata zastanie. Z przytoczonego przepisu, określającego miejsca i sposoby doręczenia osobom fizycznym pism w postępowaniu sądowym, wynika ponadto reguła, iż zarówno w miejscu zamieszkania, miejscu pracy, jak i w każdym innym miejscu, gdzie się adresata zastanie, doręczenie dokonywane jest bezpośrednio temu adresatowi za jego pokwitowaniem. Przewidując, jako regułę, bezpośrednie doręczanie pism osobom fizycznym, p.p.s.a. dopuszcza także możliwość ich doręczenia za pośrednictwem innych osób tj. dorosłego domownika, administracji domu, dozorcy domu czy jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy osobie upoważnionej do odbioru pism, gdy sam adresat jest nieobecny a osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Dokonane w taki sposób doręczenie pisma adresatowi uznaje się za skuteczne z chwilą jego doręczenia za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, administracji domu, dozorcy domu lub w miejscu pracy osobie upoważnionej do odbioru pism. Ustawa przewiduje na koniec sytuacje, w których nie jest możliwym dokonanie doręczenia pisma osobom fizycznym w sposób wskazany w art. 65 - 72 p.p.s.a. I tak, w myśl przepisu art. 73 § 1 p.p.s.a., poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, względnie pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta). W obu tych przypadkach koniecznym jest dwukrotne zawiadomienie adresata o pozostawieniu pisma w określonym miejscu, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie nie podjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie adresata o pozostawieniu pisma w określonym miejscu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (miasta), samo pismo zaś pozostawia się w aktach sprawy. Z ostatnio przytoczonego przepisu wynika zatem zasada, iż przyjęcie fikcji prawnej doręczenia pisma z upływem ostatniego dnia okresu, przez który pismo przechowywane jest w placówce pocztowej lub na który złożone zostało w urzędzie gminy (miasta), możliwe jest jedynie wówczas, gdy adresat o miejscu takiego przechowywania lub złożenia pisma został prawidłowo zawiadomiony, tzn. gdy zawiadomienie to złożone zostało dwukrotnie w jednym z miejsc w przepisie tym wskazanych. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że obowiązek zawiadamiania Skarżącego o terminie ww. rozprawy realizowany był za pośrednictwem Poczty Polskiej SA, która przesyłkę adresowaną na miejsce zamieszkania zwróciła do nadawcy z adnotacją o jej niepodjęciu przez adresata pomimo pozostawienia adresatowi dwukrotnego zawiadomienia o miejscu jej przechowywania. Jest oczywistym, że posiadając taką informację istniały podstawy do uznania, iż spełnione zostały przesłanki do przyjęcia, w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a., że z ostatnim dniem 14-dniowego okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, to jest z dniem 1 lipca 2015 r., doszło do jej doręczenia Skarżącemu. Z adnotacji znajdujących się na stronie tytułowej niedoręczonej przesyłki oraz dokumentu potwierdzenia odbioru wynika bezspornie, że pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu 17 czerwca 2015 roku, a drugie w dniu 25 czerwca 2015 roku. Potwierdza to treść załączonego do zażalenia pisma poczty Polskiej SA z dnia 8 grudnia 2016 roku (k.133) oraz pisma Poczty Polskiej SA z dnia 5 lutego 2016 roku (k. 120). Skarżący zaś nie podjął przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego awizowania. W zażaleniu nie wskazał na okoliczności, które podważyłyby ustalenia wynikające z akt sprawy, co podkreślił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, ani nie uprawdopodobnił istnienia innych okoliczności wskazujących brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności polegającej na złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku. Tym samym Skarżący nie spełnił przesłanek przywrócenia terminu, o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz w art. 87 § 2 tej ustawy. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i § 1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.