I FZ 120/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1057/15 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 3 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1057/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 25 listopada 2015 r. oddalającego skargę J. G. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną r.pr. J. T. z powodu wniesienia jej po upływie terminu. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że niedochowanie terminu - w przypadku nie uwzględnienia wniesionego zażalenia - nastąpiło na skutek okoliczności, na które nie miał wpływu. Otrzymał on bowiem na skutek jego wniosku odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z uzasadnieniem i w obowiązującym terminie wniósł skargę kasacyjną. W jego ocenie, w tych okolicznościach brak winy w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony, a wniosek spełnia także dalsze ustawowe przesłanki, tj.: złożony został we właściwym terminie, wniesiono także skargę kasacyjną. Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że przedstawiona przez pełnomocnika argumentacja nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał, że w niniejszej sprawie, skarżący reprezentowany jest przez trzech pełnomocników. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony dwóm pełnomocnikom, którzy złożyli o to wnioski, tj.: adw. J. S. i r.pr. J. T. W tej sytuacji Sąd uznał, że za początek biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy przyjąć pierwszą (wcześniejszą) datę doręczenia stronie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Ustanowienie w sprawie trzech pełnomocników nie przesądza, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej, rozpoczyna swój bieg odrębnie dla każdego z pełnomocników. W ocenie Sądu, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika, że w przypadku doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem dwóm pełnomocnikom, termin do wniesienia skargi kasacyjnej, należy liczyć odrębnie dla każdego z nich. W takim przypadku uległby on bezpodstawnemu wydłużeniu ponad termin trzydziestu dni wskazany w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej: "P.p.s.a.") Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 178 P.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że skarga kasacyjna została wniesiona po upływie obowiązującego terminu, w sytuacji kiedy w tym zakresie nie występowały ustawowe przesłanki, 2. art. 76 § 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przypadku ustanowienia w sprawie kilku pełnomocników Sąd doręcza pismo jednemu z nich - bez wskazania podstaw któremu, przy czym w sprawie niniejszej doręczono wyrok z uzasadnieniem dwóm pełnomocnikom, co w ocenie sprawy pominięto i w tym zakresie brak stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczeniu, co narusza art. 141 § 4 P.p.s.a., 3. art. 76 § 3 P.p.s.a. poprzez doręczenie wyroku z uzasadnieniem w niniejszej sprawie dwóm pełnomocnikom, mimo że przepis obliguje Sąd do doręczenia tylko jednemu z nich, 4. art. 195 § 2 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie zażalenia z dnia 7 marca 2016 r. co do pkt 4, w sprzeczności z tą regulacją prawną. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że pomyłkowe przesłanie przez Sąd dwóm pełnomocnikom odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem zamiast jednemu zgodnie z art. 76 § 3 P.p.s.a., nie powinno skutkować konsekwencjami w stosunku do strony i jej pełnomocnika, w sytuacji braku wiedzy w tym zakresie, a także stosownych regulacji prawnych. W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zatem nie można mówić o istnieniu różnych terminów do wniesienia skargi kasacyjnej przez każdego z kilku pełnomocników reprezentujących stronę. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie doręczył odpis nieprawomocnego wyroku z dnia 25 listopada 2015 r. wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego - adw. J.S. w dniu 8 stycznia 2016 r., a dodatkowo drugiemu pełnomocnikowi tej samej strony – r.pr. J.T. w dniu 13 stycznia 2016 r. Następnie w dniu 8 lutego 2016 r. doradca podatkowy P. S. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w załączeniu przedkładając pełnomocnictwo. W dniu 12 lutego 2016 r. r.pr. J.T. również wniósł skargę kasacyjną, w załączeniu przedkładając kolejne pełnomocnictwo. Z akt sprawy wynika, że skarżący na etapie postępowania przed sądem I instancji ustanowił dwóch pełnomocników procesowych, tj.: adw. J. S. i r.pr. J. T.. Drugi zgłaszający się pełnomocnik procesowy adw. J. S. składając pełnomocnictwo procesowe z dnia 25 listopada 2015 r. nie wskazała, któremu z pełnomocników należy dokonywać doręczeń. W przypadku braku takiego wskazania wybór pełnomocnika, któremu ma być doręczone pismo sadowe należy do sądu. W razie gdy jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich, o czym wyraźnie stanowi art. 76 § 3 P.p.s.a. Nadto wybór dokonany przy pierwszym doręczeniu nie jest wiążący, możliwe jest więc doręczenie pism każdorazowo innemu pełnomocnikowi (por. post. NSA dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 188/08, LEX nr 479088). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wbrew art. 76 § 3 P.p.s.a., doręczył odpis nieprawomocnego wyroku z dnia 25 listopada 2015 r. wraz z uzasadnieniem obu pełnomocnikom. Błąd sądu wojewódzkiego pozostaje jednak bez znaczenia dla określenia początku biegu terminu przewidzianego w art. 177 § 1 P.p.s.a. Z przytoczonych wyżej przyczyn doręczenie odpisu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem dokonane w dniu 8 stycznia 2016 r. adw. J. S. należy uznać za skuteczne. Oznacza to, że od dnia 9 stycznia 2016 r. należy liczyć dla skarżącego bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 8 lutego 2016 r. Skoro skarga kasacyjna sporządzona przez r.pr. J. T. została wniesiona w dniu 12 lutego 2016 r., to zasadne jest stwierdzenie, że została ona wniesiona po upływie przepisanego terminu. Bez znaczenia dla oceny tego jest fakt zbędnego, błędnego, doręczenia odpisu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem także drugiemu pełnomocnikowi skarżącego r.pr. J. T. w dniu 13 stycznia 2016 r. Doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem któremukolwiek z ustanowionych pełnomocników jest równoznaczne z dokonaniem doręczenia stronie, z czym wiąże się rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w razie gdy ustanowiono kilku pełnomocników tej samej strony, niepotrzebne doręczenie każdemu z nich odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, od którego przysługuje skarga kasacyjna, nie może prowadzić do innego niż przyjętego wyżej sposobu określenia rozpoczęcia biegu terminu określonego w art. 177 § 1 P.p.s.a. Należy również wskazać, że wobec skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika skarżącego doradcę podatkowego P. S., prawo skarżącego do rozpoznania jego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny zostało w pełni zachowane. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ jest on bezpodstawny. Artykuł 209 P.p.s.a. przewiduje, że wniosek o zwrot kosztów postępowania rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz orzeczeniach, o których jest mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.