I FZ 116/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt I SA/Po 652/22 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego przedłużenia terminu do zwrotu podatku za wrzesień 2018 r. postanawia oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z 27 października 2022 r., sygn. akt I SA/Po 652/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka/Skarżąca) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Skarżąca złożyła 17 października 2022 r., w sytuacji gdy wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone dopiero 13 października 2022 r. WSA uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został złożony w terminie otwartym dla dokonania tej czynności, gdyż termin ten nie upłynął. W konsekwencji, żądanie przywrócenia terminu do złożenia wniosku uzupełnienie braków formalnych skargi było niedopuszczalne w rozumieniu art. 88 ustawy z dnia 30 października 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), gdyż nie doszło w ogóle do uchybienia terminu. Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia, a tym samym uznanie, że doszło do podpisania przekazanej skargi za pośrednictwem systemu ePUAP. Zarzucił naruszenie art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez niezasadne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że Skarżąca wysyłając za pośrednictwem systemu ePUAP jednocześnie nie podpisała załączników podpisem zaufanym mimo, że fakt ten jest potwierdzony w systemie ePUAP i plik xlm znajdującym się w systemie; art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez wywodzenie nieuprawnionej normy prawnej nie wynikającej z przepisów prawa, że skarga i załączniki do niej muszą być podpisane z osobna, co by oznaczało wygenerowanie dwóch niezależnych plików.xml potwierdzających podpisy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a. Chodzi o uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku i dopełnienie uchybionej czynności. Z kolei, stosownie do art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Przez "niedopuszczalny" wniosek o przywrócenie terminu należy rozumieć złożenie omawianego wniosku w przypadku, gdy strona nie uchybiła terminowi - a contrario z art. 86 § 1 ab initio P.p.s.a. (vide uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. o sygn. akt II GPS 5/09, publik. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 40; CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skoro Skarżąca dochowała terminu do wniesienia braków formalnych skargi (co nie budzi żadnych wątpliwości i nie stanowiło powodu odrzucenia skargi) to złożony następnie przez Skarżącą wniosek o przywrócenie terminu był oczywiście niedopuszczalny. Niedopuszczalny jest bowiem wniosek o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy do uchybienia terminu nie doszło. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu wskazać należy, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku. Kwestia konieczności opatrzenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym pism procesowych nadawanych drogą elektroniczną była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, w której stwierdzono, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W związku z powyższym uznać należało, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał Skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi, przez jej podpisanie. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.