I FZ 116/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2187/14 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt: III SA/Wa 2187/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "spółka", "skarżąca") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 maja 2014 r. w przedmiocie określenia kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. Przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismami z dnia 28 lipca 2014 r. skarżącą została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego oraz do uzupełnienia braków formalnych powyżej skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie (z imienia i nazwiska) osoby, która podpisała skargę. Poinformowano również, że z treści skargi nie wynika, kto ją podpisał, a złożony pod skargą podpis jest nieczytelny. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, zawierającej powyższe wezwania wynika, że została ona doręczona skarżącej w dniu 11 sierpnia 2014 r. (karta nr 53 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, wskazując, że brak formalny w postaci wskazania osoby, która podpisała skargę nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 31 października 2014 r. Pismem z dnia 6 listopada 2014 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując w jego treści, iż w jej imieniu skargę podpisał A. W., działający jednoosobowo, jako prezes zarządu skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu. W jego uzasadnieniu, powołując się na art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: P.p.s.a.") zwrócił uwagę, że skoro ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, zawierającej m.in. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, wynika bezspornie, że przesyłka ta została doręczona skarżącej w dniu 11 sierpnia 2014 r. (karta nr 53 akt sądowych), co pracownik skarżącej potwierdził własnoręcznym podpisem w związku z tym nie sposób uznać, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego zmianę i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych do złożenia skargi ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenia prawa (art. 87 § 2 i art. 86 § 1 P.p.s.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania poprzez: - niewyjaśnienie sprawy oraz nieuwzględnienie treści pisma przewodniego z dnia 28 lipca 2014 r." doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu", z którego treści wynika, iż przesyłka do adresata (skarżącej) nie wymienia pisma wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi - pominięcie istotnego stanu faktycznego dla ustalenia braku winy w dotrzymaniu terminu do wniesienia skargi; - braku wnikliwej oceny dokumentów, które uprawdopodobniają brak winy w niezachowaniu terminu, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego będącego podstawą orzekania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu wpadkowym jest postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a w szczególności to, czy Sąd ten właściwie ocenił, przy bezspornym założeniu, że wniosek ten został złożony w terminie, iż podane przez stronę okoliczności stanowiły o braku jej winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Mając to na względzie przypomnieć w pierwszej kolejności należy, że w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie natomiast winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż pismami z dnia 28 lipca 2014 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi a także do usunięcia jej braków formalnych poprzez wskazanie (z imienia i nazwiska) osoby, która podpisała tę skargę (karta 21-23 akt sądowych). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że ww. pisma zostały odebrane przez M. R. (osobę upoważnioną w imieniu spółki do odbioru korespondencji) w dniu 11 sierpnia 2014 r. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że autor środka zaskarżenia brak winy w uchybieniu terminu uzasadnia tym, że w sprawie tej błędnie uznano, iż w jednej kopercie nastąpiło skuteczne przekazanie dwóch odrębnych pism procesowych. Twierdzi, że brak jest w aktach niniejszej sprawy dowodu doręczenia skarżącej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wywodów tych w żaden sposób nie można jednak podzielić. Po pierwsze zaakcentować należy, że niewątpliwie wysyłanie kilku pism w jednej przesyłce sądowej z punktu widzenia ekonomiki procesowej jest działaniem w pełni uzasadnionym. Co do zasady uznaje się też, że jeśli strona otrzymała w jednej przesyłce np. dwa wezwania i jedno z nich spełniła, to brak jest podstaw do przyjęcia, że nie otrzymała drugiego z nich, zwłaszcza jeśli jego nadanie wynika z akt sprawy i zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na gruncie tej sprawy okoliczność ta pozostaje niewątpliwa, gdyż zarówno z adnotacji pracownika Sekretariatu, jak i ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w przesyłce znalazło się i wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi jak i wezwanie o uzupełnienie jej braków formalnych. Zatem wskazane przez skarżącą okoliczności mające przemawiać za zasadnością wniosku w żaden sposób nie mogły przesądzać o braku jej winy w uchybieniu terminu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia