I FZ 114/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1337/22 w przedmiocie odrzucenia skargi A. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 28 września 2022 r., nr: [...], w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1337/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. sp. z o.o. w K. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: "DIAS") z dnia 28 września 2022 r., w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Pierwszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2022 r. wezwano spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie DIAS z dnia 28 września 2022 r. w kwocie 100 zł. Kwotę tę nakazano uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Kolejnym zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2022 r. wezwano spółkę do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, wskazując na konieczność przedłożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie Z. G. do reprezentowania skarżącej (np. statutu lub odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS ewentualnie wydruku informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz. 1186, z późn. zm.), oznaczenie nr KRS (ew. REGON lub inny albo NIP) strony skarżącej, oznaczenie adresu siedziby strony skarżącej, a w razie braku adresu do doręczeń. Odpisy wyżej wymienionych zarządzeń doręczono skarżącej w dniu 2 lutego 2023 r. (k. 21) Postanowieniem z dnia 27 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wobec nieuzupełnienia braków formalnych oraz braku fiskalnego, odrzucił skargę spółki na postanowienie DIAS z dnia 28 września 2022 r. Od powyższego postanowienia spółka wniosła zażalenie. Jak wynika z akt sprawy, równocześnie z zażaleniem spółka złożyła także wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi. Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania, sprawy do ponownego rozpoznania zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., póz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które pozbawia skarżącą prawa do Sądu, jakie zostało jej Konstytucyjnie zagwarantowane. Reprezentujący spółkę Z. G., ówcześnie jej prokurent, w uzasadnieniu zażalenia argumentował, że od dnia 6 lutego 2023 r. do dnia 13 lutego 2023 r. przebywał na zwolnieniu (L-4), a więc w dniu 9 lutego 2023 r, który był ostatnim dniem na wypełnienie wezwania Sądu, nie mógł uiścić wpisu sądowego. Wskazuje też, że spółka wniosła o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w pierwszym terminie po niezdolności do czynności prawnych, o którym to wniosku WSA w Krakowie zapomniał. Z. G. zarzucił także, iż nie jest mu znana okoliczność aby nie uzupełnił braków formalnych skargi poprzez przedłożenie KRS A. sp. z o.o., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie podano terminów kiedy spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych oraz nie wskazano kiedy uchybiono temu terminowi, co powoduje brak możliwości obrony poprzez wykazanie ewentualnych powodów niedotrzymania terminowi do uzupełnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że braki formalne i fiskalne skargi nie zostały przez skarżącą uzupełnione w wyznaczonym przez Sąd terminie. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, odpisy zarządzeń, wzywających do uiszczenia wpisu oraz usunięcia braków formalnych skargi doręczone zostały spółce w dniu 2 lutego 2023 r., a odbiór ten został pokwitowany podpisem złożonym przez Z. G. (k. 21). W nadesłanych zarządzeniach jasno określono termin wykonania wezwania Sądu, jak również skutki jego niewypełnienia. Do dnia upływu terminu zakreślonego w zarządzeniach Sądu tj. 9 lutego 2023 r. nie uzupełniono braków formalnych i fiskalnych skargi. Niewykonanie wezwania Sądu, stosownie do przytoczonych wyżej przepisów, musiało skutkować odrzuceniem skargi. Podnoszone w zażaleniu twierdzenia, dotyczące sytuacji zdrowotnej prokurenta skarżącej i zmierzające do wykazania braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków skargi, pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dla odrzucenia skargi istnienie okoliczności przemawiających za przywróceniem terminu nie ma znaczenia, bowiem sąd ma jedynie ocenić, czy zaistniały braki skargi, czy prawidłowo wezwano do ich uzupełnienia i czy zostały one uzupełnione w sposób i w terminie do tego przewidzianym. Nie bada się powodów ich nieuzupełnienia. Kwestia rzekomo składanych w przedmiotowej sprawie wniosków o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego została już prawomocnie oceniona w postanowieniu NSA z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt I FZ 53/24. Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu administracyjnego wynika, że z uwagi na istniejącą kolizję (wzajemne wykluczanie się) środków prawnych składanych na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu) i art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. (zażalenie na odrzucenie skargi), powodującą niedopuszczalność ich jednoczesnego rozpoznania, przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej możliwe jest dopiero wtedy, gdy czynność ta nie została w terminie dokonana lub była bezskuteczna, ponieważ termin na jej wykonanie upłynął. W takiej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu, złożony na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a., podlega rozpoznaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej (postanowienie NSA z 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 460/23, postanowienie z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 449/17, postanowienie z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt. II FZ 639/19). Wojewódzkie sądy administracyjne w pierwszej kolejności powinny zatem nadawać bieg zażaleniu, a w przypadku jego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego, rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie będzie w dalszej kolejności ocena wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.