I FZ 110/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1980/15 w zakresie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1980/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił sprzeciw W. K. (dalej: skarżący) od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 września 2015 r. w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 maja 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że przesyłka zawierająca postanowienie referendarza sądowego została doręczona skarżącemu w dniu 23 września 2015 r., a zatem termin na wniesienie sprzeciwu upłynął – zgodnie z art. 259 § 1 w zw. z art. 83 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – w dniu 30 września 2015 r. Przesyłka, co wynika z akt sprawy, została nadana w polskim urzędzie pocztowym w dniu 1 października 2015 r., a zatem po terminie do dokonania tej czynności, w związku z czym sąd zobowiązany był sprzeciw odrzucić na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że w postanowieniu błędnie został wskazany dzień złożenia sprzeciwu – nadanie sprzeciwu za pośrednictwem Poczty Polskiej nastąpiło w dniu 30 września 2015 r., a więc z zachowaniem terminu ustawowego. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący załączył do zażalenia potwierdzenie nadania listu zawierającego sprzeciw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowym przepisem dla rozstrzygnięcia sprawy jest art. 83 § 3 p.p.s.a. Na jego mocy (we fragmencie relewantnym dla sprawy) równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest oddanie tegoż pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 3 pkt 13 tej ostatniej ustawy określenie "operator wyznaczony" oznacza operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych, a z kolei art. 178 ust. 1 tej ustawy stanowi, że Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy (tj. od dnia 1 stycznia 2013 r.). Niewątpliwie więc w okresie, w którym nadana została sporna przesyłka, operatorem wyznaczonym, o którego placówkach pocztowych mowa w art. 83 § 3 p.p.s.a., była Poczta Polska S.A. Wskazanie na powyższe jest istotne, gdyż w okolicznościach sprawy skarżący powołuje się na dokonanie w terminie czynności, która jednak nie może być uznana za oddanie pisma w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. Nie jest sporne, że skarżący nadał przesyłkę zawierającą sprzeciw korzystając z platformy internetowej Envelo, tj. cyfrowych usług pocztowych. Skarżący wraz z zażaleniem nadesłał dokument "Potwierdzenie przyjęcia zamówienia na neolist drukowany", z którego wynika, że jego zamówienie przyjęto dnia 30 września 2015 r. o godz. 21:40:59, a potwierdzenie utworzono w tym samym dniu o godz. 21:41:01. Dane adresata i numer R świadczą o tym, że istotnie dokument dotyczy spornej przesyłki. Błędnie jednak skarżący sądzi, iż oznacza to dochowanie terminu z art. 259 § 1 w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. Wynika to w sposób wyraźny i niepozostawiający jakichkolwiek wątpliwości z poszczególnych postanowień "Regulaminu korzystania ze Skrzynki Envelo i niektórych Usług dostępnych poprzez Skrzynkę Envelo", obowiązującego do dnia 16 listopada 2015 r., a więc w okresie, w którym nadana została sporna przesyłka (por. https://www.envelo.pl/regs/Regulamin_Skrzynki_Envelo__01_07_2015.pdf, dalej: regulamin). W związku z tym należy stwierdzić, co następuje (wszystkie użyte poniżej terminy definiuje § 2 regulaminu): 1) skarżący niewątpliwie ma status Użytkownika, dla którego prowadzone jest przez Usługodawcę przy użyciu tzw. Envelo ID indywidualne, interaktywne konto, tzw. Skrzynka Envelo (na nadesłanym potwierdzeniu przyjęcia zamówienia na neolist drukowany widnieje Envelo ID skarżącego), 2) Skrzynka Envelo umożliwia korzystanie z Usług Platformy Envelo, w tym Usługi neolistu, 3) Usługodawcą, z którym zawierana jest umowa o korzystanie z Usługi dostępnej poprzez Skrzynkę Envelo, jest Poczta Polska Usługi Cyfrowe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, 4) w ramach usługi Neolistu drukowanego zalogowany do Skrzynki Envelo Użytkownik przygotowuje treści neolistu w wersji elektronicznej na Envelo, natomiast jej wydruk i zakopertowanie oraz nadanie wykonuje Usługodawca, przy czym nadanie następuje w imieniu Usługodawcy na rzecz Użytkownika u Operatora Pocztowego, 5) Operatorem Pocztowym jest współpracujący z Usługodawcą w zakresie wykonania zamówionych przez Użytkownika usług pocztowych przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności pocztowej na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych, którym jest Poczta Polska S.A. z siedzibą w Warszawie, 6) definiując Datę nadania regulamin wskazuje, że Użytkownik, korzystając z Usługi neolistu drukowanego, korzysta z automatycznej daty nadania przesyłki u Operatora Pocztowego (następującej w ciągu dwóch dni roboczych po dniu zawarcia Umowy o Usługę Neolistu drukowanego), 7) Potwierdzeniem nadania neolistu w przypadku neolistu drukowanego poleconego jest elektroniczne potwierdzenie nadania neolistu drukowanego, wysłanego przesyłką poleconą Operatora Pocztowego, zawierające informacje takie jak dane nadawcy, dane Adresata oraz parametry przesyłki i Numer R, przy czym potwierdzenie jego nadania następuje w placówce pocztowej Operatora Pocztowego, przyjmującej przesyłkę do obrotu pocztowego. Na wniosek nadawcy Usługodawca dostarczy mu w terminie do 30 dni potwierdzenie nadania w formie tradycyjnej – potwierdzone przez upoważnione pracownika Poczty Polskiej S.A. 8) zgodnie z § 3 pkt 1 ppkt 1 regulaminu jednym z koniecznych warunków zawarcia Umowy o Usługę Neolistu jest akceptacja przez Użytkownika treści regulaminu, Cennika Usługi Neolist oraz Wymagań technicznych korzystania z Usługi Neolist przez zaznajomienie się z ich treścią i zaznaczenie odpowiedniego pola (tzw. "checkbox"), przy czym każdorazowe skorzystanie z Usługi dostępnej poprzez Skrzynkę Envelo (w tym Usługi Neolistu) oznacza zgodę Użytkownika na stosowanie wymienionych aktualnie obowiązujących regulacji umownych dotyczących Skrzynki Envelo oraz ich znajomość, 9) w świetle § 3 pkt 2 ppkt 1 regulaminu zawarcie Umowy o Usługę Neolistu jest równoznaczne ze złożeniem przez Użytkownika oświadczenia, że zapoznał się z regulaminem, aktualnym Cennikiem Usługi Neolist, Cennikiem Usługi Neolist Masowy, oraz wszystkimi Załącznikami do regulaminu, akceptuje jednocześnie bez zastrzeżeń wszystkie zawarte w nich postanowienia, 10) zgodnie natomiast z § 3 pkt 3 regulaminu brak akceptacji przez Użytkownika którejkolwiek z regulacji dotyczących Usługi Neolist skutkuje brakiem możliwości zawarcia Umowy o Usługę Neolist, 11) w ramach szczegółowej procedury korzystania z neolistu drukowanego (§ 16 regulaminu) znajdują się m.in. następujące zapisy: a) po otrzymaniu przez Usługodawcę potwierdzenia wniesienia Opłaty za neolist drukowany, Usługodawca wysyła na Skrzynkę Envelo Użytkownika potwierdzenie wniesienia Opłaty i powiadomienie o rozpoczęciu świadczenia Usługi Neolistu Drukowanego (Potwierdzenie zamówienia) – wówczas następuje zawarcie Umowy o Neolist Drukowany (§ 16 pkt 11 regulaminu), b) w ramach Umowy o Usługę Neolistu Drukowanego Usługodawca zobowiązuje się m.in. do dostarczenia do dwóch dni roboczych od zawarcia Umowy o Usługę Neolistu Drukowanego wydrukowanego neolistu do Operatora Pocztowego i jego nadania w imieniu Usługodawcy i na rzecz Użytkownika zgodnie z wyborem typu przesyłki dokonanym przez Użytkownika w elektronicznym formularzu Usługi w ramach Skrzynki Envelo (§ 16 pkt 13 ppkt 3 regulaminu), c) w przypadku wyboru Usługi Neolistu drukowanego poleconego Platforma Envelo wygeneruje w ramach Skrzynki Envelo elektroniczny plik (PDF) potwierdzający fizyczne nadanie neolistu drukowanego poleconego u Operatora Pocztowego (§ 16 pkt 14 regulaminu), d) użytkownik, zostanie poinformowany na Skrzynkę Envelo oraz wskazany w Moim Koncie adres e-mail o każdorazowej następującej zmianie statusu neolistu: - potwierdzenie, że Umowa o Usługę Neolistu Drukowanego została zawarta (§ 16 pkt 21 ppkt 1), - potwierdzenie, że neolist został wydrukowany (§ 16 pkt 21 ppkt 2), - potwierdzenie, że neolist drukowany został nadany (dotyczy tylko przesyłki rejestrowanej oraz rejestrowanej za potwierdzeniem odbioru) (§ 16 pkt 21 ppkt 3). Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy należy stwierdzić, że: 1) dla skorzystania z usługi neolistu drukowanego skarżący niewątpliwie musiał potwierdzić, że zaznajomił się z treścią regulaminu i go akceptuje bez zastrzeżeń, w tym musiał potwierdzić, że jest mu znany zapis, z którego wynika, że usługodawca ma dwa dni robocze na fizyczne nadanie neolistu w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A., 2) według skarżącego istotny jest moment przyjęcia zamówienia na neolist drukowany przez usługodawcę, jednak nie można tego poglądu podzielić, gdyż usługodawca, spółka Poczta Polska Usługi Cyfrowe Sp. z o.o., jest podmiotem odrębnym od Poczty Polskiej S.A., nieposiadającym statusu "operatora wyznaczonego" (w zakresie konieczności dokonania ścieśniającej interpretacji tego zwrotu oraz szczególnej funkcji i pozycji "operatora wyznaczonego", por. wywody uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r., I OPS 1/15), który nadto informuje skarżącego – osobno – o nadaniu przesyłki (co jednoznacznie wskazuje na odrębność tej czynności od przyjęcia zamówienia – por. wskazane wyżej regulacje § 16 pkt 11 i pkt 14 regulaminu), 3) data nadania istotna dla rozstrzygnięcia to nie data złożenia zamówienia przez skarżącego w spółce Poczta Polska Usługi Cyfrowe Sp. z o.o., a data wykonania przez tę spółkę końcowego elementu zamówionej usługi, tj. nadania przesyłki w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A., a ta data, co wynika z akt sprawy, to dzień 1 października 2015 r. Ze wskazanych względów nie można się zgodzić z zarzutem zażalenia, że błędnie została przyjęta data złożenia przez skarżącego sprzeciwu. Zlecenie nadania przesyłki podmiotowi trzeciemu, nawet profesjonalnie zajmującemu się tego rodzaju czynnościami, nie oznacza spełnienia wymogów z art. 83 § 3 p.p.s.a., w momencie złożenia zamówienia (czy potwierdzenia jego przyjęcia, na co powołuje się skarżący) nie dochodzi bowiem do oddania pisma w placówce pocztowej operatora wyznaczonego (Poczty Polskiej S.A.), a to właśnie ta czynność jest istotna z punktu widzenia art. 83 § 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca sprzeciw skarżącego została oddana w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. w dniu 1 października 2015 r. W tym też dniu zatem sprzeciw został, w myśl art. 83 § 3 p.p.s.a., wniesiony do sądu. Ponieważ nie ulega wątpliwości, że termin do dokonania tej czynności procesowej zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. upływał w dniu 30 września 2015 r. (skarżący nie kwestionuje ani daty otrzymania postanowienia referendarza sądowego ani prawidłowości pouczenia o terminie wniesienia sprzeciwu), wniesienie sprzeciwu nastąpiło z uchybieniem terminu. W świetle natomiast art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie podlega odrzuceniu. W konsekwencji należy uznać, że w okolicznościach sprawy przepis ten został zastosowany prawidłowo. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.