I FZ 107/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 35/17 w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G.) z dnia 28 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2011 r. postanawia umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Zarządzeniem z 10 stycznia 2017 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 35/17, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: Przewodniczący Wydziału), działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., wezwał A. K. (dalej: strona lub skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. (dalej: organ) z 28 listopada 2016 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku strony zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2011 r., w kwocie 200 zł, ustalonej stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), dalej: rozporządzenie. Skarżący uczynił zadość wezwaniu z zachowaniem wyznaczonego w tym celu terminu. Następnie zarządzeniem z 6 marca 2017 r. Przewodniczący Wydziału uchylił swoje wcześniejsze zarządzenie w przedmiocie wpisu od skargi z uwagi na błędne przyjęcie kwoty ww. opłaty sądowej i podstawy prawnej jej ustalenia oraz - odrębnym zarządzeniem z 6 marca 2017 r. - wezwał skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 300 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia. Odpis przedmiotowego zarządzenia doręczono skarżącemu 24 marca 2017 r. Niezależnie od powyższego wyrokiem z 28 marca 2017 r., I SA/Gd 35/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - po rozpoznaniu skargi strony na wspomnianą na wstępnie decyzję organu - skargę tę oddalił. Pismem z 24 marca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 6 marca 2017 r. wzywające do uzupełnienia wysokości wpisu sądowego. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia art. 220 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym orzeczeniu o obowiązku uiszczenia przez skarżącego brakującej części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł, podczas gdy wpis w niniejszej sprawie został zapłacony w prawidłowej wysokości 200 zł, wynikającej z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 10 stycznia 2017 r. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości o ustalenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazanie w § 1 i 2 tego przepisu (cofnięcie skargi, śmierć strony). Taka sytuacja, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku pism procesowych o szczególnym charakterze (inicjujących postępowanie sądowoadministracyjne), takich jak: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują rygor w postaci odrzucenia ww. pism przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W konsekwencji uznać należy, że w sytuacji stwierdzenia na etapie wstępnej kontroli pisma procesowego (skargi) braku w postaci nieuiszczenia w ogóle lub też w części wymaganej przepisami prawa opłaty sądowej, sąd administracyjny powinien powstrzymać się od nadania pismu dalszego biegu, wezwać wnoszącego pismo do uiszczenia tej opłaty w całości lub w części, a w razie bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego w takim wezwaniu - pozostawić pismo bez rozpoznania (odrzucić skargę). W rozpoznawanej sprawie zaś Sąd pierwszej instancji - pomimo nieuiszczenia przez skarżącego opłaty sądowej w pełnej wysokości i wezwania go do jej uzupełnienia - nie czekał do czasu wyekspirowania wyznaczonego w tym celu terminu i skargę rozpoznał. Czynności Sądu pierwszej instancji, zasadniczo uzależnione od uiszczenia opłaty sądowej, zostały przez ten Sąd zakończone pomimo jej nieuiszczenia w pełnej wysokości, a skutki takiego działania obciążają wyłącznie Sąd. W takiej sytuacji badanie prawidłowości zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 6 marca 2017 r. stało się zbędne. Przestał zatem istnieć przedmiot postępowania zażaleniowego. Niniejsze rozstrzygnięcie nie zwalnia jednakże Sądu pierwszej instancji z obowiązku zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa orzeczenia w sprawie ze skargi strony w przedmiocie kosztów postępowania (do których w myśl art. 211 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a. zalicza się również wpis). Koszty te, jako dochód budżetu państwa, powinny być uiszczone w należnej wysokości, a w razie ich nieuiszczenia - ściągane w drodze egzekucji sądowej. Zgodnie zaś z art. 224 p.p.s.a. jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wyda na posiedzeniu niejawnym wojewódzki sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.