I FSK 981/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. D. o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 275/16 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego 2009 r. do grudnia 2010 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

1. Wyrokiem z 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 275/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. (dalej zwany "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 2 lutego 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego 2009 r. do grudnia 2010 r. 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwana "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej wskazując na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Niezbędnym zatem do uwzględnienia wniosku jest wykazanie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania decyzji, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12). Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). 6. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący w złożonym w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uczynił zadość powyższym wymaganiom. Z lektury wniosku wynika, że skarżący ograniczył się wyłącznie do ogólnikowego powołania się na wysokość ciążącego na nim zobowiązania wynikającego z decyzji oraz na konsekwencje ewentualnej egzekucji. Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i jego uzasadnienie powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości), pozwalających przyjąć, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Innymi słowo skarżący powinien należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, że sama wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Do innej oceny niż powyższa nie prowadziła argumentacja dotycząca konsekwencji prowadzenia ewentualnej egzekucji, które według skarżącego "mogą być trudne do odwrócenia i przejawiać się w utracie przez skarżącego płynności finansowej, a w konsekwencji skutkować koniecznością zaprzestania prowadzonej działalności, która wymaga ciągłych nakładów finansowych". Odnotować w tym miejscu należy, że w postanowieniu z 19 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 3/12 (orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że konsekwencje związane z prowadzoną egzekucją są oczywiste i ujemne (prowadzą do zmniejszenia majątku zobowiązanego). Podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest przy tym to, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania. W tej sytuacji przyjąć należało, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.