I FSK 98/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku G. J. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze G. J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 507/21 w sprawie ze skargi G. J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 16 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia należnej kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług od towaru nieunijnego w postaci oleju napędowego. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 507/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę G. J. G. (dalej "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 16 sierpnia 2021 r., w przedmiocie określenia należnej kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług od towaru nieunijnego w postaci oleju napędpwego. Od powyższego orzeczenia Skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika złożył skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Skarżącego wskazał, że: "biorąc pod uwagę zarzuty zawarte w niniejszej skardze zasadny jest również wniosek zgodny z literą art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w powołanym przepisie klauzule generalne — “znaczna szkoda" oraz “trudne do odwrócenia skutki" — powodują, że stosowanie tej instytucji procesowej wymaga dokonania przez sąd wartościowania, które w przypadku powołania się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polega na zestawieniu sytuacji majątkowej skarżącej z prognozowanymi skutkami aktu lub czynności, których wstrzymania strona się domaga. Bez odniesienia rozmiarów przewidywanej szkody do konkretnych okoliczności kształtujących sytuację majątkową strony, nie sposób bowiem ocenić, czy grożąca szkoda ma istotnie kwalifikowany (tj. znaczny) charakter. Warto podkreślić, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jego wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wskazać należy iż, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd, co do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (zob. B. Dauter, Komentarz do art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX). Najdobitniej wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r. (FZ 65/04, niepubl.), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W przedmiotowej sprawie zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się do stwierdzenia: "wnoszę o wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku". W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego wskazał, że wniosek ten jest zasadny, mając na uwadze zarzuty zawarte w niniejszej skardze. Tak sformułowany wniosek nie zawierał żadnego uzasadnienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek Skarżącego został oparty na ogólnikowych stwierdzeniach, które nie mogły zostać ocenione w kategorii trudnych do odwrócenia skutków bądź znacznej szkody. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, gdzie Skarżący upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem strony było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji Skarżącego wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosowanie do art. 61 § 3, orzekł jak w sentencji.