I FSK 955/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 252/21 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wyrokiem z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 252/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. sp. z o.o. w K. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Organ) z 21 grudnia 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług wrzesień i październik 2013 r. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółka sformułowała wniosek "o wstrzymanie wykonania w całości decyzji organu II instancji, tj. całości decyzji z dnia 21 grudnia 2020 r." Według Skarżącej za zasadnością złożonego wniosku miały przemawiać następujące okoliczności: - Spółka jest w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, co wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, znajdującym aprobatę w postanowieniu z dnia 14 lipca 2022 r., przyznającym Spółce prawo pomocy; - Spółka nie posiada majątku, a jej kapitał zakładowy wynosi 5.000 zł; - w związku z egzekucją Skarżąca nie jest w stanie prowadzić działalności, nie posiada żadnych środków na rachunku bankowym; - obecnie egzekucja wobec Spółki jest bezskuteczna; - wykonanie decyzji będzie groziło upadłością Spółki; - w analogicznej sprawie Spółki prowadzonej przed WSA w Krakowie - Sąd ten postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1430/21 wstrzymał wykonalność decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W zakresie rozpoznanej tzw. sprawy wpadkowej Skarżąca (reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika) nie wykazała w motywach wniosku, aby wystąpiły podstawy faktyczne i prawne przemawiające za uwzględnieniem żądania o wstrzymanie wykonania decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (lub czynności) przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu (lub czynności) mimo wniesienia skargi, którą przewiduje art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.). Niemniej w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepisy te stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a to z uwagi na art. 193 zdanie pierwsze ab initio P.p.s.a. Podjęcie działań nakierowanych na skorzystanie z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Strona powinna mieć jednak świadomość tego, że analizowane tu uprawnienie wiąże się z obowiązkiem należytego uzasadnienia składanego wniosku, tak stosownymi twierdzeniami, wnioskowaniami, jak i dokumentami, aby w ten sposób wykazać spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Konieczne jest zatem przedstawienie we wniosku szczegółowych informacji uzasadniających wystąpienie zdarzeń, które powodują ziszczenie się choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w oparciu o umotywowany w tej sprawie wniosek nie można było stwierdzić, aby rzeczywiście w niej zachodziły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka odwołała się bowiem do ogólnikowych twierdzeń o złej sytuacji majątkowej i grożącej upadłości firmy. Nie podała jednak żadnych konkretnych informacji i dowodów, na podstawie których można byłoby przyjąć, że wykonanie decyzji będzie w rzeczywistości skutkowało wyrządzeniem Skarżącej znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skoro Spółka twierdzi, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, to powinna dokładnie opisać między innymi specyfikę rynku na którym działa, odnosząc to do rozmiarów swojej działalności, kondycji finansowej, liczby kontrahentów, planów związanych z dalszą działalnością gospodarczą. We wniosku Spółki powinny znaleźć się konkretne dane, poparte, na ile to możliwe, stosownymi dokumentami, których analiza pozwalałaby uznać, że Spółce z uwagi na wykonanie zaskarżonej decyzji grozi upadłość, z czym związane będzie zamknięcie działalności gospodarczej. Tymczasem w nakreślonej przez Skarżącą argumentacji trudno nawet stwierdzić, aby to egzekucja prowadzona w oparciu o zaskarżony w tej sprawie akt stanowiła o zakończeniu aktywności gospodarczej Spółki - w czym niewątpliwie można upatrywać przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., gdy zważy się że Spółka (jak podała we wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji i podobnie we wniosku o przyznanie prawa pomocy): - nie prowadzi działalności/nie ma żadnych środków trwałych/konto bankowe ma zamknięte, stan jej środków finansowych to 7.75 zł. W konsekwencji w rozpoznanej sprawie tzw. wpadkowej Skarżąca nie wykazała, aby wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do uwzględnienia zgłoszonego żądania o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora. O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji nie mogła sama w sobie decydować sytuacja majątkowa Spółki przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób zbliżony co w rozpatrywanym w niniejszej sprawie wniosku (Spółka w postępowaniu dotyczącym prawa pomocy nie przedkładała również dokumentów źródłowych). Sąd bowiem oceniając, czy strona zasługuje na ochronę przewidzianą art. 61 § 3 P.p.s.a., bierze pod uwagę przesłanki które ją warunkują. Z punktu widzenia powołanego przepisu nie jest decydujący stan majątkowy strony, w odróżnieniu od postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Za zasadnością wniosku Skarżącej nie mógł przemawiać argument odwołujący się do okoliczności wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd pierwszej instancji w analogicznej sprawie Spółki. Wskazane orzeczenie, tj. postanowienie z dnia 12 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1430/21 nie jest wiążące dla niniejszej sprawy, natomiast przy rozważaniu wystąpienia przesłanek umożliwiających udzielenie ochrony tymczasowej należało w pierwszej kolejności przeanalizować wniosek właściwy dla niniejszej sprawy. Ten jednak okazał się bezpodstawny. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 zdanie pierwsze ab initio P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.