I FSK 868/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartego w skardze kasacyjnej F. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1148/22 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr 2201-IOV-3.4103.81 do 83.2022/10/05 w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2018 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sylwester Marciniak Sędzia NSA

I FSK 868/23 UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1148/22, F. Sp. z o.o. w G. (dalej: skarżąca lub spółka) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na wysoką kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego, do zapłaty której spółka została zobowiązana, tj. 276 982 zł. Według spółki egzekucja tak wysokiej kwoty niewątpliwie doprowadzi do utraty stabilności finansowej spółki i pozbawi płynności finansowej prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, gdyż spółka nie będzie mogła regulować swoich wymagalnych zobowiązań wobec wierzycieli, w tym organów publicznoprawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzasadniony w sposób nader ogólnikowy, jego autor wskazuje bowiem wyłącznie na wysoką kwotę zobowiązania z decyzji wymiarowej, wywodząc stąd o niewątpliwej utracie stabilności i płynności finansowej w przypadku przeprowadzenia egzekucji. Skarżąca wskazała też ogólnikowo na wynikłą z potencjalnej egzekucji niemożność regulowania wymagalnych zobowiązań (w tym publicznoprawnych). Nie zostały przedłożone żadne dodatkowe dane czy dokumenty, które pozwoliłyby Sądowi na ocenę, czy aktualna sytuacja finansowa spółki istotnie może się pogorszyć w tak istotny sposób jak sugeruje treść wniosku. Jedynym weryfikowalnym argumentem wniosku jest znaczna wysokość kwoty zobowiązania podatkowego objętego decyzjami wydanymi w sprawie, wynosi ona bowiem ponad 275 000 zł. Niemniej należy podkreślić, że ustawodawca nie przewidział wysokości należności, która automatycznie skutkowałaby udzieleniem ochrony tymczasowej, stąd i przy dużych kwotach konieczne jest wykazanie zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama w sobie wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie może więc stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, nie ulega bowiem wątpliwości, że skutki egzekucji danej kwoty zależą nie tylko od jej wysokości, ale również od wartości majątku, z którego egzekucja może być dokonywana. Właśnie dlatego dla dokonania miarodajnej oceny twierdzeń wniosku o możliwej utracie płynności finansowej skarżącej konieczne było przedstawienie Sądowi informacji i dokumentów, które w sposób wiarygodny potwierdzałyby niebezpieczeństwo wystąpienia - wskutek wykonania decyzji - takich skutków. W okolicznościach sprawy skarżąca temu zadaniu nie sprostała. Należy równocześnie podkreślić, że wywieranie skutków finansowych dla zobowiązanego do zapłaty danego podatku jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej i choć skutki w tym zakresie są oczywiste i ujemne (prowadzą do zmniejszenia majątku), instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że takie właśnie skutki jej grożą. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest też to, że w przypadku ewentualnego wygrania przez skarżącą sporu z organami podatkowymi uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania. Warto też zwrócić uwagę, że w sprawie był już rozpatrywany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – w postanowieniu z dnia 21 listopada 2022 r. sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania niemal identycznego w treści wniosku do obecnie rozpatrywanego, również podkreślając ogólnikowość twierdzeń spółki i brak wskazania danych i dokumentów umożliwiających merytoryczną ocenę argumentów wniosku. Mimo to, wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej w skardze kasacyjnej, spółka w dalszym ciągu ograniczyła się do ogólnikowych i gołosłownych twierdzeń o możliwym wystąpieniu skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sylwester Marciniak Sędzia NSA