I FSK 858/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku S. K. o wypłatę odszkodowania w sprawie ze skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1317/15 w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 24 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za marzec 2011 r. postanawia odrzucić wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 858/16, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", oddalił skargę kasacyjną S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 10 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1317/15, którym oddalono skargę S. K. - byłego wspólnika N. spółka jawna na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 24 września 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za marzec 2011 r. Pismem z dnia 8 listopada 2017 r. (data nadania 14 listopada 2017 r.) S. K. wniósł o wypłatę odszkodowania w związku z niezgodnością z prawem, a mianowicie m.in. z art. 14 ust. 9a, art. 15, art. 87 ust. 7, art. 156 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, ze zm.), zwanej dalej "u.p.t.u.", wyżej wskazanego wyroku NSA z 5 lipca 2016 r., o sygn. akt I FSK 858/16. Zdaniem wnoszącego o odszkodowanie przepisy art. 14 ust. 9a, art. 15, art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 i ust. 7, art. 157 u.p.t.u. są oczywiste i jednoznaczne. Odmowa zastosowania tych przepisów jest nadużyciem władzy a tym samym przestępstwem z art. 231 Kodeksu karnego. Skoro zgodnie z art. 83 Konstytucji organy podatkowe i sądy mają obowiązek przestrzegania prawa, to odmowa zwrotu nadpłaty w podatku VAT, jest działaniem bezprawnym. Bezprawność stanowi przesłankę odpowiedzialności Skarbu Państwa z art. 417 § 1 Kodeksu Cywilnego. W tej sytuacji, w ocenie S. K. bezsporne jest, że odmowa zastosowania przez NSA w wyroku o sygn. akt I FSK 858/16, wyżej wskazanych przepisów u.p.t.u., jest rażącym naruszeniem prawa, a przy tym takim, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów publicznych w demokratycznym państwie prawnym. W tej sytuacji bezsporne jest, według niego że powód ma prawo do żądania naprawy szkody, na którą składają się nieodzyskana nadpłata w kwocie 2.742,00 złotych, zasądzone koszty przez NSA w wysokości 240 złotych, zasądzone koszty przez Sąd w T. 120 złotych, koszty poniesione na opinie prawne 1200 złotych - razem 4.302 złote. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wypłatę odszkodowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe". Według art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów". W świetle art. 1 § 1 i § 2 stawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.), zwanej dalej "P.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Na podstawie art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Sądy administracyjne nie są zatem właściwe do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie zaś z art. 63 P.p.s.a. jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wiosek. Nadto zgodnie z art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego należy go odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 977/11, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze treść powołanych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żaden przepis P.p.s.a. nie pozwala na wydanie przez sądy administracyjne, w tym NSA, rozstrzygnięcia, o które wnioskował S. K. Kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje rozstrzygania spraw cywilnych, a takimi są sprawy o odszkodowanie. Postępowanie sądowe w tych sprawach unormowane jest w art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie zaś z art. 2 K.p.c. do rozpoznania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych oraz Sąd Najwyższy. Mając na uwadze powyżej przedstawione względy Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o odszkodowanie, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i art. 64 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a.