I FSK 813/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Wr 697/25 w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2025 r., nr 0201-IEW2.4253.10.2025 w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały lat: 2020, 2021, 2022 i 2023 oraz za I i II kwartał 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę i zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku podatnika postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Postanowieniem z 4 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Wr 697/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę A.M. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Organ) z 4 sierpnia 2025 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały lat: 2020, 2021, 2022 i 2023 oraz za I i II kwartał 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę i zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku podatnika Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że decyzja Organu została skierowana na adres pełnomocnika Skarżącego inny niż przez niego wskazany, tj. za pośrednictwem indywidualnego konta pełnomocnika na portalu e-Urząd Skarbowy, co w ocenie Sądu pierwszej instancji jest niezgodne z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: o.p.), w którym przyjęto, że ustanowionemu pełnomocnikowi pisma doręcza się pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł Organ, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 132 p.p.s.a. w zw. z art. 144 § 1a i § 5, art. 145 § 2 i art. 138c § 1 o.p. oraz w zw. z art. 35b ust. 1 pkt 2 lit. b), art. 35e ust. 1 i ust. 3 oraz ust. 4 pkt 2 i ust. 6 oraz ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131 ze zm., dalej: ustawa o KAS), poprzez dokonanie wadliwej kontroli działalności administracji skutkującej odrzuceniem skargi zamiast rozstrzygnięcia sprawy wyrokiem, a wyrażającej się w niezasadnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że: a) decyzja Organu niezgodnie z art. 145 § 2 o.p. została skierowana na adres pełnomocnika inny (tj. na indywidualne konto pełnomocnika na portalu e-Urząd Skarbowy) niż wskazany w pełnomocnictwie, a zatem została skierowana na adres niewłaściwy, bo niewskazany w pełnomocnictwie; b) art. 145 § 2 o.p. ma charakter szczególny wobec regulacji art. 35-35f ustawy o KAS dotyczących doręczania pism w postępowaniu podatkowym; c) przepisy ustawy o KAS o doręczeniach, tj. art. 35-35f nie odnoszą się bezpośrednio do pełnomocników występujących w sprawach podatkowych, a w szczególności nie wynika z nich, aby zmieniały dyspozycję art. 145 § 2 o.p.; d) wskazanie w pełnomocnictwie adresu elektronicznego do doręczeń wiąże organ podatkowy; e) decyzja odwoławcza nie została skutecznie doręczona, a w związku z tym skarga na tą decyzję jest przedwczesna, co determinuje konieczność zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W rezultacie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wartość wpisu od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. W myśl art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznając tego rodzaju sprawę na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w wyroku z 3 sierpnia 2026 r., sygn. akt I FSK 1307/25 sformułował następujący pogląd prawny: "Wyrażenie przez pełnomocnika zgody, o której mowa w art. 35e ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.) nie uchyla możliwości doręczenia w postępowaniu pełnomocnikowi pisma pod adres wskazany w pełnomocnictwie, lecz de lege lata uprawnia organ do doręczenia pisma, adresowanego do pełnomocnika na jego konto w e-Urzędzie Skarbowym, przy czym doręczenie takie nie jest możliwe poprzez ziszczenie się fikcji prawnej doręczenia zastępczego, lecz wyłącznie przez faktyczne pobranie (odebranie) pisma przez adresata, zaś ciężar wykazania skutecznego doręczenia spoczywa w tym względzie na organie podatkowym". Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela zaprezentowaną powyżej wykładnie prawa. W realiach niniejszej sprawy nie można mówić o nieskutecznym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi Skarżącego, a co za tym idzie nie wejściu decyzji do obiegu prawnego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że pełnomocnik Skarżącego prawidłowo odebrał zaskarżoną decyzję Organu w dniu 12 sierpnia 2025 r. (UPD – k. 649 akt administracyjnych), po czym w terminie wniósł skargę do Sądu pierwszej instancji. Skarżący w skardze na decyzję Organu również nie podważa doręczenia mu jej przez e-Urząd Skarbowy. Okoliczności te świadczą o skutecznym doręczeniu zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi Skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. Brak było podstaw do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego, albowiem zgodnie z uchwałą z 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07 przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest postanowienie o odrzuceniu skargi. W rezultacie w przepisach prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w obecnym brzmieniu brak jest podstaw do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w niniejszej sprawie.