I FSK 778/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej A.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Wa 42/25 w sprawie ze skargi A.S. w przedmiocie wniosku o udzielenie wyjaśnień dotyczących treści postanowienia uznającego ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 14 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Wa 42/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A.S. na bezczynność i przewlekłość Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w przedmiocie wniosku o udzielenie wyjaśnień dotyczących treści postanowienia uznającego ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła A.S. (dalej: "strona" lub "skarżąca"). Orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, bowiem ich uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") poprzez zaniechanie przeprowadzenia prawidłowej kontroli administracji publicznej i brak stwierdzenia bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa, a także brak zastosowania środków określonych w ustawie w wyniku istnienia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 2. art. 58 § 2 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że skarga jest niedopuszczalna. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylnie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dla pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła do Szefa Krajowej Informacji Skarbowej 5 maja 2025 r. ponaglenie na niezałatwienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniosku z 16 marca 2025 r., doprecyzowanego pismem z 2 kwietnia 2025 r., o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej tego organu. Postanowieniem z 2 czerwca 2025 r. Szef KAS uznał ponaglenie za bezprzedmiotowe, w związku z wydaniem przez Dyrektora decyzji z 16 maja 2025 r. W postanowieniu zawarto pouczenie, że stronie nie przysługuje na nie zażalenie. W dniach 3 i 27 czerwca 2025 r. na podstawie art. 215 § 2 w zw. z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, dalej: "Ordynacja podatkowa") lub art. 113 § 2 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a."), strona wniosła o udzielenie w drodze postanowienia wyjaśnień dotyczących treści postanowienia z 2 czerwca 2025 r. Pismem z 27 czerwca 2025 r. Szef KAS wskazał, że skoro postanowienie wydane w wyniku rozpoznania ponaglenia jest niezaskarżalne, to złożenie wniosku nie może skutkować wydaniem zaskarżalnego postanowienia uzupełniającego. Nie można bowiem postanowieniu, któremu ustawodawca nie dał prawa zaskarżenia, przypisać takiego prawa postanowieniem uzupełniającym. WSA w Warszawie odrzucił skargę strony podkreślając, że skoro postanowienie dotyczące ponaglenia nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to niedopuszczalna jest również skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania bądź bezczynność w sprawie udzielenia informacji do postanowienia dotyczącego ponaglenia. W tak przedstawionym stanie faktycznym sprawy Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznaje stanowisko Sądu pierwszej instancji. W sprawie nie znajdują potwierdzenia zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez WSA art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przedstawił stan sprawy w sposób nienasuwający zastrzeżeń i znajdujący odzwierciedlenie w aktach sprawy, w sposób pełny i prawidłowy dokonał oceny, że przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu pod względem jego zgodności z prawem. Sąd wyjaśnił, dlaczego uznał, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne, a niedopuszczalna skarga podlega odrzuceniu. Postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia na niezałatwienie sprawy nie podlega zaskarżeniu do sądu bowiem nie jest to postanowienie dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponaglenie jest środkiem aby takie rozstrzygnięcie zostało wydane. Skoro postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia nie podlega zaskarżeniu do sądu, to również nie przysługuje w tej sytuacji skarga na bezczynność i przewlekłość w załatwianiu ponaglenia, a także wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do postanowienia odnośnie ponaglenia. Wniesiona przez stronę skarga na bezczynność i przewlekłość działań Szefa KAS, jako że dotyczy wniosków złożonych do sprawy zakończonej postanowieniem Szefa KAS, wydanym w ramach sprawowanego nadzoru nad działalnością jednostek podległych, na podstawie art. 141 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jest niedopuszczalna. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Nie znajduje uzasadnienia zarzut strony, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał skargi, bowiem skarga nie wypełniała ustawowo określonego wymagania, tj. przesłanki dopuszczalności zaskarżenia z uwagi na przedmiot zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, gdyż o kosztach tych orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ art. 203 i 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w art. 254 § 1 i art. 258 - 261 p.p.s.a.