I FSK 750/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku I. W. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej I. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 734/23 w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 lipca 2023 r. nr 1201-IOP2-3.603.2.2.2023.5 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2012 r. postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 9 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 734/23 oddalił skargę I. W. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 10 lipca 2023 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2012 r. Skarżący zaskarżył ww. wyrok skargą kasacyjną. Z kolei w piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2024 r. skarżący zawarł wniosek o zawieszenie przez NSA postępowania sądowoadministracyjnego do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wyroku w postępowaniu wszczętym pytaniem prejudycjalnym WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1231/24 - na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Strona uargumentowała swój wniosek tym, że istota sporu (czy skarżący, będąc wprowadzony świadomie w błąd przez nabywcę towarów (blacha) sprzedanych na warunkach EXW co do faktu dokonania WDT na Słowację, gdy w rzeczywistości towar ten został wywieziony bezpośrednio na Ukrainę, dokonał sprzedaży blachy opodatkowanej według stawki 23 czy 0%) jest taka sama jak w sprawie III SA/Wa 1231/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zauważyć należy, że celowość podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania na podstawie cytowanego przepisu pozostawiona została ocenie Sądu. Uznanie to nie może być dowolne. Obowiązkiem Sądu jest bowiem rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie, przesłanek uzasadniających zawieszenie bądź odmowę zawieszenia postępowania w sprawie. Spełniając zaakcentowany obowiązek Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że między daną sprawą sądowoadministracyjną, a innym postępowaniem, o którym stanowi art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi istnieć związek tego rodzaju, iż wynik tego drugiego, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy, rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por.: uwagi S. Dmowski do art. 177 K.p.c., będącego odpowiednikiem analizowanego tu przepisu [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" pod red. prof. K. Piaseckiego, Wyd. C. H. Beck W-wa 1996 r., str. 578-579). Dlatego kluczowe w tym przepisie jest, na co zwrócił uwagę NSA w uzasadnieniu uchwały z 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08 (publ. w ONSAiWSA 2009/4/62, POP 2009/1/29, ZNSA 2009/2/136, Prok.i Pr.-wkł. 2009/5/55, OSP 2009/7-8/82), słowo "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ (Inny Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, Tom P - Ż, s. 1231). Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem, a nie np. o wpływ wynikający z autorytetu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Chodzi więc o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Tylko wówczas zawieszenie postępowania może okazać się konieczne (B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 1, Warszawa 2008, s. 206). Zawieszenie postępowania musi być uzasadnione nie tylko celowością, ale i sprawiedliwością i ekonomiką procesową. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd nie może pominąć zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), której emanacją jest jedna z fundamentalnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego, zawarta w art. 7 p.p.s.a. o konieczności podejmowania przez sąd administracyjny czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oznacza w istocie domaganie się od sądu prowadzenia postępowania nie dłużej, niż tego wymaga wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych koniecznych do rozstrzygnięcia. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości z opóźnieniami prowadzi do osłabienia skuteczności sądów i zaufania do nich. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zaszły przesłanki, które umożliwiłby uwzględnienie wniosku strony o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Będąca przedmiotem rozpoznania sprawa skarżącego dotyczy bowiem zasadności odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2012 r. w wyniku wznowienia postępowania, wobec stwierdzenia braku przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, dalej: O.p.). Sprawa dotyczy zatem nie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została decyzja wymiarowa DIAS w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2019 r., ale postępowania nadzwyczajnego. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek strony o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia sprawy C-602/24 jest bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 192 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA