I FSK 738/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. (obecnie P. sp. z o.o. sp. k. w upadłości z siedzibą w R.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 159/25 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 4 lutego 2025 r., nr 2801-IOV-2.4103.64.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2020 r. postanawia: podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem syndyka masy upadłości P. sp. z o.o. sp. k. w upadłości z siedzibą w R.

Wyrokiem z 18 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 159/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę P. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. (obecnie P. sp. z o.o. sp. k. w upadłości z siedzibą w R.) (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 4 lutego 2025 r., nr 2801-IOV-2.4103.64.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2020 r. Skargę od powyższego wyroku wniosła Skarżąca. Pismem z 11 czerwca 2026 r., WSA w Olsztynie, w ślad za aktami sprawy przesłał pismo syndyka masy upadłości Strony, w którym poinformował o ogłoszeniu upadłości Spółki mocą postanowienia Sadu Rejonowego w R. z 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt [...]. Do pisma załączył wydruk obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości nr [...] wydanego przez Sąd Rejonowy w R., [...], sygn. akt [...], wobec Skarżącej. W punkcie 6 tego postanowienia na syndyka wyznaczona została K. sp. z o.o. (KRS: [...]). Pismem z 14 sierpnia 2026 r., pełnomocnik ustanowiony przez syndyka poinformował Naczelny Sąd Administracyjny, że wstępuje do postępowania i wyraził stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. W myśl art. 127 § 3 p.p.s.a. podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu. Czynności podejmowane przez strony, a nie dotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero od dnia podjęcia postępowania. Zawieszenie postępowania może zakończyć się z chwilą podjęcia postępowania lub umorzenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Stosownie zaś do treści art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614, dalej: "P.u."), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Przepis ten, na mocy art. 4912 ust. 1 P.u., stosuje się odpowiednio w przypadku upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Z przywołanych przepisów wynika, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym stosunkach procesowych dotyczących masy upadłości. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Z uwagi na to, że w tym samym postanowieniem Sądu Rejonowego w R., [...] z 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt [...], ogłoszono upadłość dłużnika, którym jest Skarżąca oraz wyznaczony został syndyk masy upadłości, tj. K. sp. z o.o. (KRS: [...]), a pełnomocnik tej spółki oświadczył, iż wstępuje ona do prowadzonego postępowania, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w przywołanej sprawie przez Stronę oraz jej ówczesnego pełnomocnika, ustały przesłanki zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tych realiach sprawy postępowanie należało podjąć z udziałem syndyka masy upadłości Skarżącej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.