I FSK 723/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia del. WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1543/19 w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 3 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie decyzji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1543/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Strona, Skarżąca lub Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. (dalej: organ drugiej instancji lub DIAS) z dnia 3 lipca 2019 r., w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie co do rozstrzygnięcia decyzji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna 2.1. Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając Sądowi pierwszej instancji na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie DIAS w sytuacji naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 169 § 1 oraz § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) poprzez bezzasadne ich zastosowanie polegające na wydaniu postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie co do rozstrzygnięcia decyzji z dnia 31 grudnia 2018 r., podczas gdy wniesione podanie spełniało wymogi określone przepisami prawa. Wskazane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w postanowieniu DIAS skutkowałoby uwzględnieniem skargi Skarżącej. Z uwagi na powyższe naruszenie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpatrzenia WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. 2.2. DIAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. 2.3. Przedmiotowa skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. 3.2. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie podniesiono jedynie zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem autora kasacji doszło bowiem do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 169 § 1 oraz § 4 Ordynacji podatkowej. 3.3. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny za zgodne z prawem uznaje stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym w niniejszej sprawie organ zasadnie, wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, utrzymał w mocy postanowienie wydane na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej o pozostawieniu wniosku Strony bez rozpatrzenia. Stosownie do art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Obowiązek wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków formalnych w terminie wskazanym ustawowo powstaje zatem w sytuacji, gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Jednocześnie ustawodawca dla tej sytuacji posługuje się sformułowaniem warunku, którego niewypełnienie spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Ponadto w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej normodawca wskazał sposób działania organu, precyzując, iż organ ten wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że do braków formalnych rodzących obowiązek organu podatkowego wzywania wnioskodawcy do ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej zalicza się wyłącznie braki uniemożliwiające nadanie podaniu właściwego biegu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 380/18), przy czym do braków podania związanych z pełnomocnictwem, uzasadniających stosowanie omawianej regulacji, zalicza się w szczególności brak złożenia wraz z podaniem dokumentu pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dni 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 541/07), złożenie niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 259/06; wyrok NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II GSK 940/13), czy dołączenie pełnomocnictwa osoby, która podpisała wniosek bez jednoczesnego przedłożenia dokumentu, wskazującego na skład zarządu spółki w dacie złożenia tego wniosku oraz sposobu reprezentacji (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 1071/10). 3.4. Oceniając zasadność skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności przypomnienia wymaga, że DIAS w postanowieniu z dnia 3 lipca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 25 marca 2019 r., w którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek Spółki z dnia 5 lutego 2019 r. o uzupełnienie decyzji. Organ stwierdził, iż osoba podpisująca pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego, który podpisał wniosek, nie była umocowana do reprezentowania Strony. W związku z czym organ wezwał Spółkę - na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej - do uzupełnienia braków formalnych wniosku o podpis osoby uprawnionej do jej reprezentacji w terminie 7 dniu, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Pomimo prawidłowego wezwania Skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braku formalnego. 3.5. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w sytuacji gdy z akt rejestrowych Spółki wynikało, iż M.N., nie był upoważniony do podpisania w dniu 5 lutego 2019 r. pełnomocnictwa dla doradcy podatkowego, to zasadnie organ wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o podpis osoby uprawnionej do jej reprezentacji. Zatem organ prawidłowo uznał, że skoro Strona nie wykonała obowiązku stosownie do art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, to prawidłowe było wydanie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu wyjaśnić należy, że art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje organowi podatkowemu wezwanie do uzupełnienia braków podania osoby wnoszącej podanie, co uczyniono w niniejszej sprawie kierując stosowne wezwanie. Przepis ten wprowadza jednoznaczną regułę, z której wynika, że jeżeli organ podatkowy dostrzeże braki formalne, zobowiązany jest do wezwania o ich uzupełnienie. Nie przewidziano w nim żadnych wyjątków. Jak wskazano powyżej, konsekwencją nieuzupełnienia w terminie braku podania jest pozostawienie jego bez rozpatrzenia. Ustawodawca obliguje organ do wydania w tym przypadku postanowienia, o którym mowa w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. 3.6. Bez wpływu na niniejsze postępowanie pozostaje złożenie na etapie postępowania zażaleniowego protokołu obrad Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 5 lutego 2019 r., z którego wynika, iż M.N. został powołany do zarządu Spółki, albowiem na dzień 14 lutego 2019 r., gdy organ pierwszej instancji wzywał do uzupełnienia braków formalnych wniosku, brak było dokumentu, z którego wynikałoby, iż M.N. był upoważniony do reprezentowania Skarżącej. Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że uzupełnienie braku formalnego zażalenia poprzez złożenie ww. protokołu obrad, nie może być utożsamione z uzupełnieniem braku formalnego wniosku z dnia 5 lutego 2018 r. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowiła prawidłowość pozostawienia bez rozpatrzenia złożonego przez Stronę wniosku o uzupełnienie co do rozstrzygnięcia decyzji Naczelnika US. W związku z tym, skoro Strona w zakreślonym przez organ terminie nie uzupełniła braków formalnych, to organ był uprawniony do pozostawienia jej wniosku bez rozpatrzenia. Z tych względów ww. zarzut kasacyjny nie mógł zostać uwzględniony. 3.7. W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. Elżbieta Olechniewicz Roman Wiatrowski Marek Olejnik sędzia WSA (del.) sędzia NSA sędzia NSA